Kościół i zabytek

Kościół Trójcy Świętej w Żmigrodzie

Trójnawowa bazylika z kamieniem węgielnym z 1597 roku, odbudowana po pożarze w 1723 roku.

Opracował: · aktualizacja

Kościół Trójcy Świętej w Żmigrodzie, wieża i fasada w słoneczny dzień
Kościół Trójcy Świętej. Fot. Fallaner / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Zewnątrz

Kościół jest murowany i orientowany. Dziś to trójnawowa bazylika z wydłużonym prezbiterium zamkniętym wielobocznie; mury zewnętrzne dzielą lizeny. Wejście prowadzi przez renesansowy portal z kartuszem herbowym Schaffgotschów, rodu fundatora.

Wieża krótko po budowie zaczęła się przechylać. Dostawiono wtedy boczne mury podpierające, które zostały do dziś i są jednym z najbardziej charakterystycznych szczegółów kościoła.

Ceglana wieża kościoła Trójcy Świętej w Żmigrodzie z miedzianym hełmem, widok od skrzyżowania
Wieża z murami podpierającymi. Fot. Sławomir Milejski / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 PL

Wnętrze

Nawę główną przykrywa sklepienie kolebkowe z lunetami, nawy boczne sklepienia sieciowe. Ołtarz główny jest neogotycki, ołtarze boczne barokowe, podobnie jak rzeźby i obrazy z XVIII wieku. Obecne prezbiterium powstało w 1869 roku, a wielki ołtarz konsekrowano w 1889 roku.

Barokowy ołtarz Ukrzyżowania w kościele Trójcy Świętej w Żmigrodzie
Ołtarz Ukrzyżowania. Fot. Fallaner / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Płyty nagrobne

W kościele zachowały się płyty nagrobne z XVI do XIX wieku. Jedna z nich upamiętnia Valentinusa Schmidta, komendanta zamku w Żmigrodzie, zmarłego w 1672 roku.

Kamienna płyta epitafijna Valentinusa Schmidta z 1672 roku z łacińskim napisem
Epitafium Valentinusa Schmidta, komendanta zamku, 1672. Fot. Fallaner / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Organy

Organy zbudowała około 1915 roku firma Schlag & Söhne. Mają 25 głosów i pneumatyczną trakturę gry i rejestrów. Ostatni remont przeprowadził zakład Czesław Chrobak i Synowie z Wrocławia.

Prospekt organów ze złoconymi ozdobami na chórze kościoła Trójcy Świętej
Organy Schlag & Söhne na chórze. Fot. Pnapora / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Zabytek

Kościół figuruje w rejestrze zabytków jako „kościół parafialny pw. Świętej Trójcy, z 1599, 1723 - XVIII w.”. W 2025 roku był jednym z kościołów jubileuszowych Roku Świętego w Archidiecezji Wrocławskiej. Według dawnej strony parafii w ostatnich latach remontowano dach, wieżę i nawę północną.

Skąd pochodzą informacje

  • Wikipedia: „Kościół Trójcy Świętej w Żmigrodzie” i „Parafia Trójcy Świętej w Żmigrodzie”,
  • Wikipedia: „Żmigród” (wpis w rejestrze zabytków),
  • opisy zdjęć w Wikimedia Commons (epitafium Valentinusa Schmidta),
  • dawna strona parafiazmigrod.com.pl, 2022 (Internet Archive): prezbiterium, wielki ołtarz, remonty,
  • GCatholic.org: kościół jubileuszowy 2025.