Archidiecezja wrocławska - parafie, biskupi i historia

Opracował: · aktualizacja

Zawartość tekstu

Artykuł jest gotowy. Ma ok. 2450 słów prozy, nie ma w nim pauz ani półpauz, a nagłówki w formie pytań to 22 z 37. Kopia jest w `D:\tmp\zmigrod\archidiecezja.html`.

Przed publikacją:
- **Skład biskupów** sprawdziłem w Catholic-Hierarchy i Vatican News. Abp Kupny jest metropolitą od 2013 r., a bp Małyga został mianowany w 2022 r., nie w 2021. Te źródła nie mają daty, więc nie potwierdzają stanu na październik 2026 r. W tekście jest zastrzeżenie i odesłanie do archidiecezja.wroc.pl, ale skład trzeba sprawdzić w dniu publikacji.
- **Pominąłem** liczbę parafii, godziny Mszy w katedrze i nazwisko proboszcza katedry, zgodnie z briefem i regułą P5. Nie ma też filmu z YouTube, bo kandydat w briefie miał tylko frazę do wyszukania, bez sprawdzonego adresu.
- **Spoza karty faktów** dodałem rzeczy z mojej wiedzy ogólnej: kard. Adolf Bertram jako pierwszy arcybiskup w 1930 r., kanony KPK 107, 436, 520 i 553 oraz nazwa prawosławnej diecezji wrocławsko-szczecińskiej. Warto je przejrzeć, zanim tekst pójdzie na stronę.

Czym jest archidiecezja wrocławska?

Archidiecezja wrocławska to rzymskokatolicki Kościół partykularny ze stolicą we Wrocławiu i katedrą św. Jana Chrzciciela na Ostrowie Tumskim. Biskupstwo powstało w 1000 roku na zjeździe gnieźnieńskim, rangę archidiecezji ma od 1930 roku, a kieruje nią metropolita abp Józef Kupny, mianowany w 2013 roku. Należy do niej m.in. parafia Trójcy Świętej w Żmigrodzie z dekanatu Prusice.

Od tej definicji zaczynam celowo. Kiedy jeżdżę po kościołach Doliny Baryczy i Wzgórz Trzebnickich, wraca pytanie, dlaczego Żmigród z powiatu trzebnickiego podlega Wrocławiowi, a nie na przykład Legnicy. Odpowiedź nie leży w geografii urzędów, tylko w prawie kanonicznym i w granicach ustalonych przez Stolicę Apostolską.

Diecezja jest częścią Ludu Bożego powierzoną pasterskiej trosce biskupa, sprawowanej we współpracy z prezbiterium (parafraza). Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 369, 1983

Bardzo podobnie opisuje diecezję Sobór Watykański II w dekrecie Christus Dominus (1965, nr 11). Najważniejsze cechy archidiecezji wrocławskiej da się zebrać w kilku punktach:

  • Status - archidiecezja metropolitalna, czyli stolica metropolii wrocławskiej (KPK kan. 435).
  • Siedziba - archikatedra św. Jana Chrzciciela na Ostrowie Tumskim we Wrocławiu.
  • Pasterz - metropolita wrocławski, obecnie abp Józef Kupny, wspierany przez biskupów pomocniczych.
  • Administracja - Kuria Metropolitalna Wrocławska, która publikuje dekrety i wykaz parafii.
  • Struktura terenowa - dekanaty, a w nich parafie, jak dekanat Prusice z parafią w Żmigrodzie.

Metropolia wrocławska: archidiecezja i diecezje sufragalne

Metropolia wrocławska to prowincja kościelna złożona z archidiecezji wrocławskiej oraz dwóch diecezji sufragalnych: legnickiej i świdnickiej. Metropolita nie zarządza nimi bezpośrednio. Każda ma własnego biskupa diecezjalnego, a metropolita czuwa nad zachowaniem wiary i dyscypliny kościelnej w całej prowincji (KPK kan. 436 § 1).

Diecezja Rola w metropolii Skąd się wzięła
Archidiecezja wrocławska Stolica metropolii, siedziba metropolity Biskupstwo z 1000 r., archidiecezja od 1930 r.
Diecezja legnicka Diecezja sufragalna Utworzona w reorganizacji z 1992 r. (bulla Totus Tuus Poloniae populus)
Diecezja świdnicka Diecezja sufragalna Utworzona w 2004 r.

Czym archidiecezja różni się od diecezji?

Archidiecezja to diecezja, której biskup jest arcybiskupem metropolitą i przewodniczy prowincji kościelnej (KPK kan. 435). Pod względem prawnym pozostaje zwykłym Kościołem partykularnym, takim samym jak diecezja legnicka czy świdnicka. Różnica dotyczy roli jej pasterza w metropolii. Nie dotyczy rangi wiernych ani parafii.

Katedra św. Jana Chrzciciela na Ostrowie Tumskim

Archikatedra wrocławska stoi na Ostrowie Tumskim, najstarszej części miasta. Słowo „katedra" pochodzi od katedry, czyli tronu biskupa, i to ten tron czyni kościół główną świątynią diecezji. W sąsiedztwie działa Muzeum Archidiecezji Wrocławskiej, dobre miejsce, by z bliska zobaczyć zabytki sztuki sakralnej ze Śląska.

Jak nie pomylić archidiecezji wrocławskiej z innymi instytucjami?

Nazwa „diecezja wrocławska" funkcjonuje też w innych Kościołach. Przed lekturą albo telefonem dobrze sprawdzić, o którą instytucję chodzi:

  • Diecezja wrocławska Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego - struktura luterańska, nie katolicka.
  • Diecezja wrocławsko-szczecińska Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego - osobna wspólnota prawosławna.
  • Katedra św. Marii Magdaleny we Wrocławiu - świątynia polskokatolicka, a nie archikatedra rzymskokatolicka.
  • Nowy Żmigród na Podkarpaciu - inna miejscowość w innej diecezji niż Żmigród w powiecie trzebnickim.

Kim są biskupi archidiecezji wrocławskiej?

Na czele archidiecezji wrocławskiej stoi metropolita abp Józef Kupny, mianowany 18 maja 2013 roku. Biskupami pomocniczymi są bp Jacek Kiciński CMF i bp Maciej Małyga, mianowany w 2022 roku, według katalogu Catholic-Hierarchy (stan znany w październiku 2026). Skład może się zmienić, dlatego przed powołaniem się na niego sprawdź listę w serwisie archidiecezja.wroc.pl.

Obsada biskupia to dane, które starzeją się szybciej niż historia. Piszę o niej ostrożnie i z datą. Nominacje ogłasza Stolica Apostolska bez zapowiedzi, a przewodnik nie zgaduje przyszłych zmian.

Metropolita wrocławski i biskupi pomocniczy: kto za co odpowiada

Metropolita kieruje archidiecezją jako jej biskup diecezjalny, a biskupi pomocniczy przejmują część zadań. Podział obowiązków wygląda w praktyce tak:

  • Abp Józef Kupny, metropolita wrocławski - zarządza archidiecezją, mianuje proboszczów i czuwa nad metropolią (KPK kan. 435-436).
  • Bp Jacek Kiciński CMF, biskup pomocniczy - wywodzi się ze zgromadzenia misjonarzy klaretynów (skrót CMF) i wspiera metropolitę w posłudze.
  • Bp Maciej Małyga, biskup pomocniczy - według dostępnych opisów pełni też funkcję wikariusza generalnego.
  • Biskupi pomocniczy razem - udzielają m.in. sakramentu bierzmowania w parafiach i przewodniczą wizytacjom kanonicznym.
  • Kuria metropolitalna - przygotowuje dekrety, które podpisuje metropolita albo jego wikariusz generalny.

Czym zajmuje się biskup pomocniczy?

Biskup pomocniczy to biskup ustanowiony do pomocy biskupowi diecezjalnemu, gdy wymagają tego potrzeby diecezji (KPK kan. 403 § 1). Nie ma własnej diecezji do rządzenia. Zwykle zostaje wikariuszem generalnym albo biskupim, więc podpisuje część decyzji kurii. Biskup diecezjalny po ukończeniu 75 lat prosi papieża o przyjęcie rezygnacji (KPK kan. 401 § 1). O tym, kiedy ją przyjąć, decyduje papież.

Pasterze Wrocławia po 1945 roku

Po wojnie archidiecezja przeszła drogę od administracji apostolskiej do polskich metropolitów. Najważniejsze nazwiska to:

  1. Abp Bolesław Kominek - pierwszy polski metropolita wrocławski od 1972 roku, kardynał od 1973 roku.
  2. Kard. Henryk Gulbinowicz - wieloletni metropolita wrocławski w czasach PRL i po 1989 roku.
  3. Abp Marian Gołębiewski - metropolita wrocławski w latach 2004-2013.
  4. Abp Józef Kupny - metropolita wrocławski od 2013 roku.

Przydaje się też rozróżnienie tytułów. Arcybiskup senior to metropolita, którego rezygnację papież już przyjął. Biskup senior to emerytowany biskup pomocniczy albo diecezjalny.

Historia archidiecezji wrocławskiej od roku 1000

Historia archidiecezji wrocławskiej zaczyna się w roku 1000, kiedy na zjeździe gnieźnieńskim powstało biskupstwo wrocławskie obok krakowskiego i kołobrzeskiego, w nowej metropolii gnieźnieńskiej. Rangę archidiecezji Wrocław uzyskał w 1930 roku, a obecny kształt polskiej metropolii ustaliły bulle papieskie z 1972 i 1992 roku.

Te daty czuć także w Żmigrodzie. Tutejszy kościół Trójcy Świętej budowano od 1595 roku, a po pożarze z 1702 roku odbudowano go w 1723 roku (według hasła o kościele w Wikipedii). Przez cały ten czas stał w granicach tego samego biskupstwa.

Rok Wydarzenie Dokument lub kontekst
1000 Powstanie biskupstwa wrocławskiego Zjazd gnieźnieński, metropolia gnieźnieńska
1930 Podniesienie do rangi archidiecezji Bulla Piusa XI po konkordacie z Prusami z 1929 r.
1945 Początek polskiej administracji kościelnej Decyzje kard. Augusta Hlonda
1947 Poświęcenie figury Niepokalanej w Żmigrodzie Kard. August Hlond i kard. Bernard Griffin, 11 czerwca
1972 Pierwszy polski metropolita wrocławski Bulla Pawła VI Episcoporum Poloniae coetus
1992 Reorganizacja diecezji w Polsce Bulla Jana Pawła II Totus Tuus Poloniae populus
2004 Utworzenie diecezji świdnickiej Nowa diecezja sufragalna metropolii wrocławskiej

Zjazd gnieźnieński i biskupstwo wrocławskie

Zjazd gnieźnieński z 1000 roku utworzył pierwszą polską metropolię z siedzibą w Gnieźnie. Wrocław dostał wtedy własnego biskupa i stał się ośrodkiem Kościoła na Śląsku. Ten sam akt objął Kraków i Kołobrzeg. Biskupstwo kołobrzeskie nie przetrwało jednak długo, a wrocławskie trwa nieprzerwanie od ponad tysiąca lat.

Rok 1930 i rok 1972: dwie daty, które zmieniły status diecezji

Tak, obie daty zmieniły status Wrocławia. W 1930 roku Pius XI podniósł biskupstwo do rangi archidiecezji, a pierwszym arcybiskupem został kard. Adolf Bertram. W 1972 roku Paweł VI bullą Episcoporum Poloniae coetus uregulował sytuację prawną diecezji na Ziemiach Zachodnich i Północnych, a abp Bolesław Kominek został pierwszym polskim metropolitą wrocławskim.

Lata 1945-1972 i kardynałowie w Żmigrodzie

Między 1945 a 1972 rokiem archidiecezją kierowali polscy administratorzy, ustanowieni w ramach decyzji kard. Augusta Hlonda. Z tego okresu pochodzi jedna z najciekawszych dat żmigrodzkich. 11 czerwca 1947 roku kard. Hlond i kardynał Bernard Griffin w Żmigrodzie poświęcili figurę Niepokalanej na rynku (według dawnej strony parafii, stan z 2022 roku).

Reorganizacja z 1992 roku i nowe diecezje

Bulla Jana Pawła II Totus Tuus Poloniae populus z 1992 roku przebudowała mapę diecezji w całej Polsce. Dla Dolnego Śląska oznaczała między innymi:

  • Powstanie diecezji legnickiej jako diecezji sufragalnej metropolii wrocławskiej.
  • Zmniejszenie terytorium archidiecezji wrocławskiej na rzecz nowych jednostek.
  • Nowe granice metropolii, uzupełnione w 2004 roku o diecezję świdnicką.
  • Pozostawienie okolic Trzebnicy, Prusic i Żmigrodu w archidiecezji wrocławskiej.

Jak są zorganizowane parafie i dekanaty?

Parafie archidiecezji wrocławskiej tworzą dekanaty, a dekanaty składają się na archidiecezję. Parafia to stała wspólnota wiernych z proboszczem jako własnym pasterzem (KPK kan. 515 § 1), a dekanat to zespół sąsiednich parafii (kan. 374 § 2). Przykład z mapy archidiecezji: parafia Trójcy Świętej w Żmigrodzie należy do dekanatu Prusice.

Parafia jest określoną wspólnotą wiernych, utworzoną na stałe w Kościele partykularnym, nad którą pieczę duszpasterską pod władzą biskupa diecezjalnego powierza się proboszczowi jako jej własnemu pasterzowi (parafraza). Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 515 § 1, 1983

Czym jest dekanat?

Dekanat to zespół sąsiednich parafii, który ułatwia wspólne działania duszpasterskie (KPK kan. 374 § 2). Na jego czele stoi dziekan, w języku prawa wikariusz okręgowy (kan. 553). Dziekan nie jest przełożonym proboszczów w codziennych sprawach. Koordynuje współpracę i czuwa nad porządkiem w parafiach.

Dekanat Prusice i parafia Trójcy Świętej w Żmigrodzie

Parafia Trójcy Świętej w Żmigrodzie, ul. Kościelna 1, 55-140 Żmigród, należy do dekanatu Prusice w archidiecezji wrocławskiej (według karty parafii w serwisie archidiecezji, odczyt 27.10.2026). Sąsiednie wspólnoty opisuję w tekście Dekanat Prusice: parafie i kościoły, a samo miasteczko w artykule Prusice jako siedziba dekanatu.

Według archidiecezji parafia żmigrodzka obejmuje kilkanaście miejscowości:

  • Żmigród - siedziba parafii z kościołem Trójcy Świętej i kościołem pomocniczym św. Stanisława Kostki.
  • Bychowo - z kościołem filialnym, opisanym w tekście kościół św. Jana Nepomucena w Bychowie.
  • Borki i Borzęcin - z kaplicami św. Maksymiliana Kolbego i św. Jadwigi Śląskiej.
  • Kliszkowice Duże i Małe - z kaplicą św. Wincentego.
  • Grądzik, Karnice, Marzęcin, Nowe Domy, Węglewo i Żmigródek - pozostałe miejscowości w granicach parafii.

Parafie prowadzone przez zakony i zgromadzenia

Biskup diecezjalny może powierzyć parafię kleryckiemu instytutowi zakonnemu albo stowarzyszeniu życia apostolskiego (KPK kan. 520 § 1). Tak jest w Żmigrodzie: od 1945 roku parafię prowadzi Zgromadzenie Misji, czyli księża misjonarze św. Wincentego a Paulo (CM). Proboszczem jest ks. Jerzy Tyrak CM, a wikariuszem ks. Robert Iskrzycki CM (według archidiecezji, październik 2026).

„Posługę duszpasterską spełniają Konfratrzy naszego Zgromadzenia od 1945 roku" dawna strona parafii Trójcy Świętej w Żmigrodzie, archiwum z 2022 roku

Ile parafii i dekanatów ma archidiecezja?

Dokładnej liczby celowo nie podaję, bo zmienia się po każdej korekcie granic i utworzeniu nowej wspólnoty. Aktualny wykaz dekanatów i parafii publikuje serwis archidiecezja.wroc.pl i to on jest jedynym pewnym punktem odniesienia.

Jak znaleźć parafię i godziny Mszy w archidiecezji?

Parafię i godziny Mszy najpewniej znajdziesz w serwisie archidiecezja.wroc.pl w czterech krokach: wyszukiwarka parafii, karta parafii, porządek Mszy i dane kancelarii. Karta archidiecezji bywa pewniejsza niż przypadkowe wyniki wyszukiwania, bo część parafii ma nieaktualne albo wygasłe strony. Domena podawana dla Żmigrodu jest dziś wystawiona na sprzedaż.

Jak sprawdzić godziny Mszy w danej parafii?

Pierwszy krok to wejście do wyszukiwarki parafii w serwisie archidiecezji. Dalej postępuj tak:

  1. Wpisz nazwę miejscowości albo wezwanie kościoła, np. „Żmigród" lub „Trójcy Świętej".
  2. Sprawdź dekanat na karcie, żeby nie pomylić parafii o tym samym wezwaniu z różnych miast.
  3. Odczytaj porządek Mszy niedzielnych i w dni powszednie, także w kaplicach filialnych.
  4. Zanotuj adres i telefon kancelarii, które podaje karta parafii.
  5. Przed przyjazdem w święto, odpust albo w wakacje zadzwoń do kancelarii i potwierdź godziny.

Przykład: godziny Mszy w Żmigrodzie według archidiecezji

W Żmigrodzie niedzielne Msze w kościele parafialnym zaczynają się o 7:00, 9:00, 10:30, 12:00 i 18:30, a w dni robocze o 8:00 i 18:30 (według strony archidiecezji wrocławskiej, stan na październik 2026). Kaplice mają osobny porządek:

  • Borek - niedziela, godz. 8:00.
  • Borzęcin - niedziela, godz. 9:30.
  • Kliszkowice - niedziela, godz. 12:50.
  • Bychowo - karta archidiecezji nie podaje godziny niedzielnej Mszy, więc trzeba ją potwierdzić w kancelarii.

O której godzinie odbywają się Msze święte w katedrze we Wrocławiu?

Aktualne godziny Mszy w archikatedrze św. Jana Chrzciciela podaje karta parafii katedralnej w serwisie archidiecezji oraz ogłoszenia samej katedry. Nie przepisuję ich z pamięci, bo porządek zmienia się w wakacje, w święta i podczas uroczystości z udziałem metropolity. Przed przyjazdem na Ostrów Tumski sprawdź godzinę w dniu wizyty.

Kto jest proboszczem katedry wrocławskiej?

Proboszczem katedry wrocławskiej jest kapłan mianowany przez metropolitę wrocławskiego, a jego aktualne nazwisko podaje karta parafii katedralnej w serwisie archidiecezja.wroc.pl. Obsadę zmienia dekret kurii, dlatego ten przewodnik nie podaje nazwiska bez sprawdzenia w bieżącym źródle.

Gdzie szukać oficjalnych komunikatów kurii?

Oficjalne komunikaty Kurii Metropolitalnej Wrocławskiej, czyli dekrety, zmiany personalne księży i listy pasterskie, publikuje serwis archidiecezja.wroc.pl. Tam trafiają też decyzje metropolity, na przykład lista kościołów jubileuszowych Roku Świętego 2025. Znalazł się na niej kościół Trójcy Świętej w Żmigrodzie (według katalogu GCatholic).

Gdzie kuria publikuje zmiany księży?

Zmiany personalne kuria ogłasza w komunikatach w serwisie archidiecezji, najczęściej przed nowym rokiem duszpasterskim. Lista bywa długa, więc najlepiej szukać po nazwie parafii. Typowe rodzaje dokumentów to:

  • Dekrety personalne - nominacje proboszczów, wikariuszy i administratorów parafii.
  • Listy pasterskie metropolity - odczytywane w kościołach w wyznaczone niedziele.
  • Komunikaty duszpasterskie - informacje o rekolekcjach, kolektach i zmianach w kalendarzu.
  • Zarządzenia o granicach parafii - zmiany przynależności miejscowości do parafii.
  • Ogłoszenia o kościołach jubileuszowych i stacyjnych - wyznaczanych na określony czas.

Kościoły jubileuszowe i inne decyzje metropolity

Kościoły jubileuszowe to świątynie wyznaczone przez biskupa na czas Roku Świętego jako cele pielgrzymek jubileuszowych. W archidiecezji wrocławskiej w 2025 roku znalazł się wśród nich kościół Trójcy Świętej w Żmigrodzie, trójnawowa bazylika z renesansowym portalem z herbem Schaffgotschów.

Czym różni się ten przewodnik od kanałów archidiecezji?

Ten serwis to niezależny przewodnik, a nie strona parafii ani archidiecezji. Opisuję historię i wskazuję, gdzie szukać danych. Decyzje, godziny i sprawy kancelaryjne zawsze należą do oficjalnych źródeł:

  • Sprawy sakramentalne i dokumenty - załatwia kancelaria parafii, do której należysz.
  • Godziny Mszy - potwierdza karta parafii w serwisie archidiecezji i kancelaria.
  • Nominacje i zmiany księży - ogłasza kuria metropolitalna.
  • Historia, architektura i ciekawostki - to zakres tego przewodnika, zawsze ze źródłem.

Najczęściej zadawane pytania

Jakie zmiany księży nastąpią we Wrocławiu w 2026 roku?

Zmiany personalne duchownych ogłasza Kuria Metropolitalna Wrocławska w dekretach publikowanych w serwisie archidiecezji. Najczęściej wchodzą w życie przed nowym rokiem duszpasterskim, ale pełną listę trzeba sprawdzić u źródła. Niezależny przewodnik nie publikuje przewidywań co do nazwisk.

Do jakiej archidiecezji należy parafia w Żmigrodzie?

Parafia Trójcy Świętej w Żmigrodzie należy do archidiecezji wrocławskiej i dekanatu Prusice. Chodzi o Żmigród w powiecie trzebnickim na Dolnym Śląsku, a nie o Nowy Żmigród na Podkarpaciu, który leży w innej diecezji.

Kto był pierwszym polskim arcybiskupem wrocławskim po wojnie?

Pierwszym polskim metropolitą wrocławskim w pełnym prawnym znaczeniu został abp Bolesław Kominek w 1972 roku, po latach administracji apostolskiej. W 1973 roku otrzymał godność kardynalską.

Do której parafii należę?

Zasadniczo należysz do parafii terytorialnej, na której obszarze mieszkasz (KPK kan. 107 § 1). Najprościej sprawdzić to w wyszukiwarce parafii archidiecezji albo telefonicznie w najbliższej kancelarii. W większych miastach o przynależności decyduje często ulica i numer domu.

Kiedy przypada odpust w kościele Trójcy Świętej w Żmigrodzie?

Odpust parafialny przypada w uroczystość Najświętszej Trójcy, czyli w niedzielę po Zesłaniu Ducha Świętego. W 2027 roku będzie to 23 maja. Program odpustu ogłasza parafia, więc godziny nabożeństw potwierdź w kancelarii.

Czy archidiecezja podaje telefon kancelarii parafii w Żmigrodzie?

Tak, telefon kancelarii parafii Trójcy Świętej jest publicznie dostępny na karcie parafii w serwisie archidiecezji wrocławskiej. Tam kieruj pytania o sakramenty, intencje i dokumenty, bo ten przewodnik nie jest stroną parafii. Ofiara za intencję czy posługę jest dobrowolna.

Ile lat ma biskupstwo wrocławskie?

Biskupstwo wrocławskie ma ponad 1000 lat, bo powstało w 1000 roku na zjeździe gnieźnieńskim. Archidiecezją jest od 1930 roku, czyli od niespełna stu lat.

Paweł Kubacki - mieszka w Trzebnicy i od lat odwiedza kościoły Doliny Baryczy i Wzgórz Trzebnickich, zbierając ich historie z ksiąg, starych rycin i rozmów z mieszkańcami.

Aktualizacja: październik 2026

Źródła i literatura

  1. Kodeks Prawa Kanonicznego (1983), przekład polski Pallottinum: kan. 107, 369, 374 § 2, 401 § 1, 403, 435, 436, 515 § 1, 520, 553.
  2. Sobór Watykański II, dekret Christus Dominus o pasterskich zadaniach biskupów w Kościele, nr 11 (1965).
  3. Paweł VI, bulla Episcoporum Poloniae coetus, Acta Apostolicae Sedis (1972).
  4. Jan Paweł II, bulla Totus Tuus Poloniae populus, Acta Apostolicae Sedis (1992).
  5. Archidiecezja Wrocławska, karta parafii Trójcy Świętej w Żmigrodzie (odczyt 27.10.2026).
  6. Wikipedia, Parafia Trójcy Świętej w Żmigrodzie.
  7. Wikipedia, Kościół Trójcy Świętej w Żmigrodzie.
  8. GCatholic, kościół Trójcy Świętej w Żmigrodzie.
  9. Catholic-Hierarchy, Archdiocese of Wrocław.

Źródła sprawdzania obsady biskupiej:
- [Catholic-Hierarchy: Archdiocese of Wrocław](https://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dwroc.html)
- [Vatican News: nominacje biskupie, marzec 2022](https://www.vaticannews.va/pl/kosciol/news/2022-03/nowe-nominacje-biskupie-w-polsce.html)
- [Wikipedia: Maciej Małyga](https://en.wikipedia.org/wiki/Maciej_Ma%C5%82yga)

Paweł Kubacki
Paweł Kubacki

Paweł Kubacki mieszka w Trzebnicy i od lat odwiedza kościoły Doliny Baryczy i Wzgórz Trzebnickich, zbierając ich historie z ksiąg, starych rycin i rozmów z mieszkańcami. Żmigród zna od dziecka: kościół Trójcy Świętej z pochyloną kiedyś wieżą i dwa kościoły w jednym mieście, katolicki i dawny ewangelicki. Nie jest księdzem ani misjonarzem, nie jest historykiem z tytułem naukowym ani przewodnikiem z uprawnieniami, nie pracuje też dla parafii. Korzysta z katalogu Archidiecezji Wrocławskiej, artykułów encyklopedycznych, dawnej strony parafii zachowanej w Internet Archive i opisów zdjęć w Wikimedia Commons. Gdy źródła się różnią, na przykład co do roku zakończenia budowy kościoła, podaje obie wersje. Poprawki zapisuje z datą.

Articles: 53