Zawartość tekstu
Modlitwa o pokój na świecie: najważniejsze teksty w skrócie
Modlitwa o pokój na świecie ma w Kościele kilka sprawdzonych form. Pierwsza to anonimowy tekst „Panie, uczyń mnie narzędziem Twego pokoju” z 1912 roku, tradycyjnie przypisywany św. Franciszkowi z Asyżu. Druga to wezwanie „Królowo pokoju, módl się za nami”, które Benedykt XV dodał do Litanii Loretańskiej w 1917 roku. Do tego dochodzą modlitwy z każdej Mszy i Światowy Dzień Pokoju, obchodzony 1 stycznia.
Na żmigrodzkim rynku stoi figura Niepokalanej. Według dawnej strony parafii poświęcili ją 11 czerwca 1947 roku kardynałowie August Hlond i Bernard Griffin, prymas Anglii, dwa lata po wojnie. Miasto zasiedlali wtedy ludzie z Wielkopolski i dawnych kresów. Kiedy przechodzę obok tej kolumny, przypominam sobie, że modlitwa o pokój nie jest tu abstrakcją. Poniżej zebrałem teksty i ich pochodzenie, bo większość stron podaje same słowa, a pomija, skąd się wzięły.
- Modlitwa „Panie, uczyń mnie narzędziem” to tekst z XX wieku, opublikowany po raz pierwszy w 1912 roku we Francji.
- Wezwanie „Królowo pokoju” należy do Litanii Loretańskiej od 1917 roku.
- Słowa „obdarz nas pokojem” padają w każdej Mszy, w wezwaniu Baranku Boży.
- Światowy Dzień Pokoju przypada co roku 1 stycznia, od 1968 roku.
- Modlitwę wiernych o pokój układa się według porządku z Ogólnego wprowadzenia do Mszału Rzymskiego, nr 70.
Czym jest pokój w nauczaniu Kościoła?
W nauczaniu Kościoła pokój nie jest zwykłym brakiem wojny. Katechizm Kościoła Katolickiego (KKK 2304) za św. Augustynem nazywa go „spokojem porządku”. Sobór Watykański II w konstytucji Gaudium et spes (1965, nr 78) opisuje go jako dzieło sprawiedliwości. Jan XXIII w encyklice Pacem in terris z 1963 roku wskazał cztery jego podstawy: prawdę, sprawiedliwość, miłość i wolność.
Zanim się pomodlimy o pokój, dobrze wiedzieć, o co właściwie prosimy. Kościół mówi tu o ładzie w relacjach między ludźmi, a nie o polityce. Nie ocenia przy tym bieżących konfliktów jak komentator. Wskazuje warunki, bez których pokoju nie da się zbudować.
Co Katechizm mówi o pokoju?
Katechizm omawia pokój w punktach 2302-2317, przy piątym przykazaniu „Nie zabijaj”. KKK 2304 łączy pokój z ochroną dóbr osób, poszanowaniem godności osób i narodów oraz praktykowaniem braterstwa. Mówi też, że pokój jest dziełem sprawiedliwości i skutkiem miłości. Kolejne punkty dotyczą unikania wojny i obowiązków władz.
- KKK 2302-2303: gniew i nienawiść są sprzeczne z miłością bliźniego.
- KKK 2304: pokój to „spokój porządku”, a nie tylko równowaga sił.
- KKK 2305: pokój na ziemi jest obrazem i owocem pokoju Chrystusa.
- KKK 2307-2317: wezwanie do unikania wojny i do pracy nad usuwaniem jej przyczyn.
Pokój jako dzieło sprawiedliwości (Gaudium et spes 78)
Gaudium et spes 78 nawiązuje do proroka Izajasza (Iz 32,17) i nazywa pokój dziełem sprawiedliwości. Sobór dodaje, że pokoju nie da się osiągnąć raz na zawsze. Trzeba go budować ciągle. Kilka lat wcześniej Jan XXIII pisał podobnie w Pacem in terris, kierując encyklikę po raz pierwszy do „wszystkich ludzi dobrej woli”, a nie tylko do katolików.
„Błogosławieni, którzy wprowadzają pokój” (Mt 5,9)
Biblijne korzenie modlitwy o pokój najłatwiej odnaleźć w Kazaniu na Górze. Św. Paweł dodaje w Liście do Efezjan, że Chrystus „jest naszym pokojem” (Ef 2,14).
„Błogosławieni, którzy wprowadzają pokój, albowiem oni będą nazwani synami Bożymi.” - Pismo Święte, Mt 5,9, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, 2000
„Pokój zostawiam wam, pokój mój daję wam. Nie tak jak daje świat, Ja wam daję.” - Pismo Święte, J 14,27, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, 2000
Modlitwa o pokój świętego Franciszka: „Panie, uczyń mnie narzędziem Twego pokoju”
Modlitwa o pokój św. Franciszka to najczęściej odmawiany tekst o pokój, choć nie napisał go Biedaczyna z Asyżu. Najstarsza znana wersja ukazała się anonimowo w 1912 roku we francuskim biuletynie La Clochette. Historyk Christian Renoux opisał jej losy w książce wydanej w 2001 roku w Paryżu. Tekst dobrze oddaje jednak ducha franciszkańskiego.
Pełny tekst modlitwy
W modlitewnikach, które przeglądałem, polskie tłumaczenia różnią się szczegółami. Jedni piszą „Twojego”, inni „Twego”. W jednych jest „gdzie panuje zwątpienie”, w innych „gdzie jest zwątpienie”. Poniżej podaję wersję trzymającą się układu francuskiego oryginału z 1912 roku:
Panie, uczyń mnie narzędziem Twego pokoju.
Tam, gdzie jest nienawiść, niech wnoszę miłość.
Tam, gdzie jest krzywda, niech wnoszę przebaczenie.
Tam, gdzie jest niezgoda, niech wnoszę jedność.
Tam, gdzie jest błąd, niech wnoszę prawdę.
Tam, gdzie jest zwątpienie, niech wnoszę wiarę.
Tam, gdzie jest rozpacz, niech wnoszę nadzieję.
Tam, gdzie jest ciemność, niech wnoszę Twoje światło.
Tam, gdzie jest smutek, niech wnoszę radość.
Panie, spraw, abym nie tyle szukał pociechy, co pocieszał,
nie tyle szukał zrozumienia, co rozumiał,
nie tyle szukał miłości, co kochał.
Bo dając, otrzymujemy,
zapominając o sobie, odnajdujemy siebie,
przebaczając, dostępujemy przebaczenia,
a umierając, rodzimy się do życia wiecznego. Amen.
Tekst ma wyraźny układ, dzięki któremu łatwo go zapamiętać:
- Osiem par przeciwieństw: nienawiść i miłość, krzywda i przebaczenie, niezgoda i jedność, błąd i prawda, zwątpienie i wiara, rozpacz i nadzieja, ciemność i światło, smutek i radość.
- Trzy prośby „nie tyle… co…”: o pocieszanie, rozumienie i kochanie.
- Cztery paradoksy na końcu: dawanie, zapominanie o sobie, przebaczanie i umieranie.
- Prośba dotyczy przemiany modlącego się, a nie zmiany innych ludzi.
Czy tę modlitwę napisał święty Franciszek?
Nie. Św. Franciszek zmarł w 1226 roku, a tekstu nie ma w żadnym jego zachowanym piśmie ani w średniowiecznych źródłach franciszkańskich. Nie należy go mylić z Pieśnią słoneczną ani z Błogosławieństwem dla brata Leona, które są autentyczne. Według Renoux nazwisko Franciszka pojawiło się przy modlitwie dopiero po kilku latach, kiedy wydrukowano ją na obrazku z wizerunkiem świętego.
Kiedy po raz pierwszy ją opublikowano?
W 1912 roku, w małym francuskim piśmie pobożnym La Clochette, bez podpisu autora. Według ustaleń Renoux w czasie I wojny światowej tekst trafił do Rzymu i ukazał się w przekładzie włoskim w L'Osservatore Romano. Później rozszedł się po całym świecie. Dziś odmawia się go także na spotkaniach ekumenicznych, bo nie zawiera nic, czego nie mógłby powiedzieć chrześcijanin innego wyznania.
Modlitwa do Matki Bożej Królowej Pokoju
Królowa Pokoju to tytuł Maryi z Litanii Loretańskiej, wprowadzony przez Benedykta XV w 1917 roku, w trzecim roku I wojny światowej. Ten papież przez cały pontyfikat apelował o zakończenie wojny. Wezwanie „Królowo pokoju, módl się za nami” jest więc częścią oficjalnej modlitwy Kościoła i nie wynika z żadnego objawienia prywatnego.
Od kiedy Maryję wzywa się jako Królową Pokoju?
W Litanii Loretańskiej od 1917 roku. Benedykt XV dopisał to wezwanie w maju 1917 roku. Trzeba je odróżnić od tytułu „Królowo Polski” oraz od nazw związanych z objawieniami prywatnymi, których Kościół nie ogłasza jako dogmatu. W Polsce 1 stycznia przypada Uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki Maryi, więc w tym samym dniu modlimy się o pokój i czcimy Maryję.
Jak krótko modlić się do Królowej Pokoju?
Najkrócej: jednym zdaniem „Królowo pokoju, módl się za nami”, które można powtarzać w ciągu dnia. Gdy jest więcej czasu, przydaje się kilka tradycyjnych form:
- Wezwanie z litanii: „Królowo pokoju, módl się za nami”, powtórzone trzy razy.
- „Pod Twoją obronę”, najstarsza znana modlitwa maryjna, z prośbą „od wszelakich złych przygód racz nas zawsze wybawiać”.
- „Zdrowaś Maryjo” odmówione w konkretnej intencji, na przykład za jeden kraj.
- Cała Litania Loretańska, którą odmawia się zwłaszcza w maju.
- Dziesiątek różańca z intencją pokoju na początku.
Różaniec jako modlitwa o pokój
Jan Paweł II w liście apostolskim Rosarium Virginis Mariae (2002) wskazał pokój i rodzinę jako dwie szczególne intencje różańca. Zrobił to w czasie, gdy na świecie narastało napięcie. Takie wezwanie papieża nie jest obietnicą skutku. Zachęca, żeby modlitwa o pokój szła w parze z rozważaniem życia Chrystusa.
Codzienna modlitwa o pokój: krótkie wezwania z Mszy
Codzienna modlitwa o pokój nie wymaga osobnego modlitewnika. Mszał Rzymski dla diecezji polskich zawiera w obrzędach Komunii aż cztery krótkie wezwania o pokój, które zna każdy, kto chodzi na Mszę. Wystarczy je wyjąć z liturgii i odmawiać rano albo wieczorem. Jedno takie wezwanie zajmuje mniej niż dziesięć sekund.
Jakie słowa o pokój zna każdy, kto chodzi na Mszę?
Są to cztery formuły z obrzędów Komunii, w kolejności, w jakiej padają w kościele:
- Embolizm po „Ojcze nasz”: „Wybaw nas, Panie, od zła wszelkiego i obdarz nasze czasy pokojem”.
- Modlitwa kapłana: „Panie Jezu Chryste, Ty powiedziałeś swoim Apostołom: Pokój zostawiam wam, pokój mój daję wam”.
- Pozdrowienie: „Pokój Pański niech zawsze będzie z wami” i odpowiedź „I z duchem twoim”.
- Znak pokoju, przekazywany sobie nawzajem przez wiernych.
- Trzecie wezwanie „Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, obdarz nas pokojem”.
W kościele Trójcy Świętej w Żmigrodzie, tak jak w każdej parafii w Polsce, te słowa padają na każdej Mszy. Według strony archidiecezji wrocławskiej w październiku 2026 roku w niedziele było tam pięć Mszy, a w dni robocze dwie. Przed wizytą sprawdź aktualny porządek na stronie archidiecezji.
Jak modlić się o pokój codziennie w kilka sekund?
Wybierz jedno wezwanie i przypisz je do stałej pory dnia. Taki krótki plan łatwo utrzymać:
- Rano, przed wyjściem z domu: „Obdarz nasze czasy pokojem”.
- W drodze albo w pracy: „Baranku Boży, obdarz nas pokojem”.
- Po obejrzeniu wiadomości: imię kraju i „Królowo pokoju, módl się za nami”.
- Wieczorem: dłuższa modlitwa „Panie, uczyń mnie narzędziem Twego pokoju”.
Jak ułożyć modlitwę wiernych o pokój na świecie?
Modlitwę wiernych o pokój układa się w czterech krokach według Ogólnego wprowadzenia do Mszału Rzymskiego (OWMR, nr 69-71). Najpierw modli się za Kościół, potem za rządzących i zbawienie świata, następnie za cierpiących, a na końcu za wspólnotę lokalną. Wezwanie o pokój pasuje najlepiej do drugiej lub trzeciej grupy. Ostateczną formę zatwierdza celebrans.
W jakiej kolejności układa się intencje modlitwy powszechnej?
Zgodnie z OWMR 70 zwykle zaczyna się od potrzeb Kościoła, a kończy na wspólnocie miejscowej:
- W potrzebach Kościoła: za papieża, biskupów i jedność chrześcijan.
- Za rządzących i o zbawienie całego świata: tu najczęściej pada intencja pokoju.
- Za doznających trudności: za ofiary wojen, uchodźców, chorych.
- Za wspólnotę lokalną: za parafię, rodziny, zmarłych.
Kapłan wprowadza modlitwę i ją zamyka. Intencje czyta diakon, kantor, lektor albo jeden z wiernych (OWMR 71).
Przykładowe wezwania modlitwy powszechnej
Poniżej cztery przykłady do dopasowania do własnej wspólnoty. Po każdym zgromadzeni odpowiadają „Ciebie prosimy, wysłuchaj nas, Panie”:
- Módlmy się za narody dotknięte wojną, aby Bóg dał im dar pokoju i siłę do pojednania.
- Módlmy się za rządzących, aby w swoich decyzjach kierowali się prawdą, sprawiedliwością i dobrem najsłabszych.
- Módlmy się za uchodźców, którzy stracili dom, aby spotkali ludzi otwartych i życzliwych.
- Módlmy się za zmarłych, ofiary przemocy i wojen, aby Pan przyjął ich do swojego pokoju.
Jak sformułować wezwanie o pokój bez polityki?
Wezwanie ma być prośbą do Boga, a nie oceną stron konfliktu. OWMR 71 wymaga, żeby intencje były zwięzłe i wyrażały prośby całej wspólnoty. W praktyce oznacza to cztery zasady:
- Jedno zdanie, najwyżej dwa, bez wyjaśniania, kto zawinił.
- Prośba za ludzi, a nie przeciwko komuś.
- Bez nazwisk polityków i bez nazw partii.
- Konkret, na przykład „za mieszkańców miast pod ostrzałem”, zamiast ogólnika.
Kiedy Kościół modli się o pokój?
Kościół modli się o pokój w każdej Mszy: po „Ojcze nasz” i w wezwaniu Baranku Boży. Szczególnym dniem jest 1 stycznia, czyli Światowy Dzień Pokoju, obchodzony od 1968 roku z orędziem papieża. Mszał zawiera też osobny formularz Mszy „O pokój i sprawiedliwość”. Ważnym wydarzeniem było spotkanie w Asyżu w 1986 roku.
W tabeli zestawiłem najważniejsze daty i dokumenty:
| Data | Wydarzenie lub dokument | Autor | Znaczenie dla modlitwy o pokój |
|---|---|---|---|
| 1912 | Pierwsza publikacja „Panie, uczyń mnie narzędziem” | autor nieznany, La Clochette | najpopularniejszy tekst modlitwy o pokój |
| 1917 | Wezwanie „Królowo pokoju” w Litanii Loretańskiej | Benedykt XV | maryjna modlitwa o pokój |
| 11.04.1963 | Encyklika Pacem in terris | Jan XXIII | cztery filary pokoju |
| 1965 | Konstytucja Gaudium et spes, nr 77-82 | Sobór Watykański II | pokój jako dzieło sprawiedliwości |
| 1.01.1968 | Pierwszy Światowy Dzień Pokoju | Paweł VI | coroczne orędzie papieża |
| 27.10.1986 | Spotkanie modlitewne w Asyżu | Jan Paweł II | modlitwa przedstawicieli wielu religii |
| 2020 | Encyklika Fratelli tutti | Franciszek | kultura spotkania |
Światowy Dzień Pokoju 1 stycznia
Światowy Dzień Pokoju ustanowił Paweł VI. Po raz pierwszy obchodzono go 1 stycznia 1968 roku i od tego czasu przypada w pierwszy dzień każdego roku. Papież ogłasza na ten dzień orędzie z osobnym tematem. Treść orędzia na najbliższy rok znajdziesz na stronie vatican.va i w serwisach Konferencji Episkopatu Polski, zwykle w grudniu.
- Data: 1 stycznia, co roku.
- Ustanowił: Paweł VI.
- Forma: orędzie papieża i modlitwy w parafiach.
- W Polsce: tego samego dnia Uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki Maryi.
Czy w Mszale jest Msza o pokój?
Tak. W części „Msze w różnych potrzebach” Mszał Rzymski zawiera formularz „O pokój i sprawiedliwość”. Kapłan może go wybrać w dni, w które przepisy liturgiczne na to pozwalają. Wierni mogą też zamówić Mszę w intencji pokoju. Jak to zrobić, podpowie kancelaria własnej parafii, a ofiara jest dobrowolna.
Modlitwa o pokój Jana Pawła II
27 października 1986 roku Jan Paweł II zaprosił do Asyżu przedstawicieli chrześcijan i innych religii na wspólny dzień modlitwy o pokój. Każda grupa modliła się według własnej tradycji, ale w jednym miejscu. Teksty papieskie z tamtych lat i późniejsze omawiam osobno w artykule modlitwa o pokój na świecie Jana Pawła II.
Czy „Modlitwa o pokój” to także pieśń?
Tak. „Modlitwa o pokój” to tytuł kilku utworów muzycznych, a w liturgii śpiewa się o pokój od wieków. Najstarszym takim śpiewem jest łacińskie Dona nobis pacem z wezwania Baranku Boży. Popularne są też krótkie, powtarzane śpiewy wspólnoty z Taizé. Gdy szukasz konkretnej piosenki, sprawdź autora na okładce płyty lub w śpiewniku, bo tytuł się powtarza.
Skąd pochodzi „Dona nobis pacem”?
Fraza pochodzi z łacińskiego tekstu „Agnus Dei” w Mszy. Trzecie wezwanie kończy się słowami „dona nobis pacem”. Z czasem stała się tekstem samodzielnego kanonu, śpiewanego na kilka głosów. Poznasz ją w kilku miejscach:
- Liturgia łacińska: „Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, dona nobis pacem”.
- Liturgia polska: „Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, obdarz nas pokojem”.
- Kanon szkolny i chóralny, śpiewany na trzy głosy.
- Msze kompozytorów klasycznych, gdzie „Agnus Dei” zamyka całe dzieło.
Gdzie znaleźć tekst i nuty pieśni o pokój?
W śpiewnikach liturgicznych, w działach pieśni na różne okazje i pieśni maryjnych. Najczęściej sięga się po śpiewnik ks. Jana Siedleckiego, śpiewnik diecezjalny albo zeszyty śpiewów z Taizé. Pieśni do Królowej Pokoju zebrano zwykle przy litaniach. Organista albo prowadzący scholę w parafii zwykle wskaże, która wersja jest u nich śpiewana.
Jak modlić się o pokój w sercu i w rodzinie?
Modlitwę o pokój serca zacznij od jednego kroku: wieczornego rachunku sumienia z pytaniem, z kim dziś nie żyłem w zgodzie. Św. Paweł w Flp 4,6-7 łączy modlitwę z obietnicą pokoju Bożego, który strzeże serca. Jezus w Mt 5,23-24 każe najpierw pojednać się z bratem, a potem złożyć dar na ołtarzu.
„A pokój Boży, który przewyższa wszelki umysł, będzie strzegł waszych serc i myśli w Chrystusie Jezusie.” - Pismo Święte, Flp 4,7, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, 2000
Jak zacząć od pokoju we własnym domu?
Zacznij od pięciu minut wieczorem i czterech prostych kroków:
- Krótki rachunek sumienia: gdzie dziś zabrakło zgody w domu?
- Jedno przeproszenie albo przebaczenie, nawet bez wielkich słów.
- Wspólne „Ojcze nasz” ze świadomie wypowiedzianym „odpuść nam nasze winy”.
- Wezwanie „Królowo pokoju, módl się za nami” za całą rodzinę.
Papież Franciszek w encyklice Fratelli tutti (2020) pisze o „kulturze spotkania”. Według niego pokój między narodami zaczyna się od codziennej życzliwości między sąsiadami. Gdy w domu jest choroba, wiele osób łączy modlitwę o zgodę z prośbą o siły i sięga na przykład po modlitwę do świętej Rity o zdrowie.
Czym różni się pokój ducha od pokoju na świecie?
Pokój ducha to wewnętrzna zgoda z Bogiem i ze sobą. Pokój na świecie to ład między ludźmi i narodami. Kościół łączy jedno z drugim: KKK 2305 nazywa pokój na ziemi obrazem i owocem pokoju Chrystusa. Teksty na niepokój i nerwowość zebrałem w artykułach modlitwa o spokój ducha oraz modlitwa o pogodę ducha i spokój serca.
- Pokój ducha zależy od nawrócenia i modlitwy jednej osoby.
- Pokój na świecie wymaga sprawiedliwości, prawdy, miłości i wolności według Pacem in terris.
- Oba łączy prośba „uczyń mnie narzędziem Twego pokoju”.
Najczęściej zadawane pytania
Czy można modlić się o pokój własnymi słowami?
Tak. Gotowe teksty pomagają, ale Katechizm opisuje modlitwę jako żywą i osobową relację z Bogiem (KKK 2558). Krótka, szczera prośba za konkretny kraj albo konkretnych ludzi jest pełnoprawną modlitwą. Można ją zakończyć znanym wezwaniem, na przykład „Baranku Boży, obdarz nas pokojem”.
Kto jest patronem pokoju?
Kościół nie ogłosił jednego urzędowego patrona pokoju. W pobożności ludowej najczęściej przywołuje się Maryję Królową Pokoju oraz św. Franciszka z Asyżu, kojarzonego z pojednaniem. Młodzi chętnie sięgają też po patronów swojego wieku. W Żmigrodzie jest nim św. Stanisław Kostka, któremu poświęcono dawny kościół ewangelicki, rekonsekrowany 26 listopada 1972 roku. Teksty znajdziesz w artykule modlitwa do świętego Stanisława Kostki.
Czy w modlitwie wiernych można wymienić konkretny kraj?
Tak. Modlitwa powszechna ma odpowiadać na potrzeby świata i wspólnoty (OWMR 69-70). Wezwanie powinno być krótkie i powinno być prośbą, a nie komentarzem do polityki. Formę intencji zatwierdza kapłan odprawiający Mszę.
Jaki fragment Biblii czytać, modląc się o pokój?
Często wybiera się Iz 2,4 („Wtedy swe miecze przekują na lemiesze”), Mt 5,9 oraz J 14,27. Dobrze sprawdza się też Psalm 122 z prośbą o pokój dla Jerozolimy. Do modlitwy o zgodę w rodzinie pasuje Flp 4,6-7.
Czy modlitwa o pokój może zakończyć wojnę?
Kościół nie obiecuje, że jakakolwiek modlitwa zakończy konkretny konflikt w określonym czasie. Uczy, że modlitwa powierza sprawę Bogu i zmienia człowieka, który się modli. Wzywa też do działania na rzecz sprawiedliwości (Gaudium et spes 78). Modlitwa i praca dla pokoju idą więc razem.
Gdzie w Żmigrodzie można pomodlić się o pokój?
W kościele parafialnym Trójcy Świętej przy ul. Kościelnej, w kościele św. Stanisława Kostki albo przy figurze Niepokalanej na rynku z 1947 roku. Aktualne godziny Mszy podaje strona archidiecezji wrocławskiej. Przed przyjazdem sprawdź tam bieżący porządek.
Paweł Kubacki - mieszka w Trzebnicy i od lat odwiedza kościoły Doliny Baryczy i Wzgórz Trzebnickich, zbierając ich historie z ksiąg, starych rycin i rozmów z mieszkańcami.
Aktualizacja: listopad 2026
Źródła i literatura
- Katechizm Kościoła Katolickiego, pkt 2302-2317 i 2558, Pallottinum, Poznań 1994 (wyd. II poprawione 1997).
- Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum, Poznań 2000 (Iz 2,4; Iz 32,17; Ps 122; Mt 5,9; Mt 5,23-24; J 14,27; Ef 2,14; Flp 4,6-7).
- Jan XXIII, encyklika Pacem in terris, 11 kwietnia 1963.
- Sobór Watykański II, konstytucja duszpasterska Gaudium et spes, nr 77-82, 1965.
- Christian Renoux, La prière pour la paix attribuée à saint François: une énigme à résoudre, Éditions franciscaines, Paryż 2001.
- Mszał Rzymski dla diecezji polskich oraz Ogólne wprowadzenie do Mszału Rzymskiego, nr 69-71, Pallottinum, Poznań 2002.
- Jan Paweł II, list apostolski Rosarium Virginis Mariae, 2002.
- Franciszek, encyklika Fratelli tutti, 2020.
- Archidiecezja Wrocławska, Parafia Trójcy Świętej w Żmigrodzie, odczyt październik 2026.
- Wikipedia, Kościół św. Stanisława Kostki w Żmigrodzie.
- Zdjęcie wyróżniające: Pnapora, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons, strona pliku.




