Wierzę w Boga - tekst modlitwy Skład Apostolski

Opracował: · aktualizacja

Zawartość tekstu

Jak brzmi modlitwa Wierzę w Boga?

Wierzę w Boga, czyli Skład Apostolski, to krótsze wyznanie wiary Kościoła katolickiego. Ma 12 artykułów: zaczyna się od „Wierzę w Boga, Ojca wszechmogącego”, a kończy na „żywot wieczny. Amen”. Odmawia się je w pacierzu i na początku różańca. Dłuższą wersję, czyli Symbol nicejsko-konstantynopolitański, słyszymy na niedzielnej Mszy (Katechizm Kościoła Katolickiego, pkt 194-195).

Poniżej pełny tekst w brzmieniu, jakie znajdziesz w polskich modlitewnikach.

Wierzę w Boga, Ojca wszechmogącego, Stworzyciela nieba i ziemi. I w Jezusa Chrystusa, Syna Jego jedynego, Pana naszego, który się począł z Ducha Świętego, narodził się z Maryi Panny, umęczon pod Ponckim Piłatem, ukrzyżowan, umarł i pogrzebion. Zstąpił do piekieł, trzeciego dnia zmartwychwstał. Wstąpił na niebiosa, siedzi po prawicy Boga Ojca wszechmogącego. Stamtąd przyjdzie sądzić żywych i umarłych. Wierzę w Ducha Świętego, święty Kościół powszechny, świętych obcowanie, grzechów odpuszczenie, ciała zmartwychwstanie, żywot wieczny. Amen.

Porównałem ten tekst w kilku katolickich modlitewnikach z różnych lat. Słowa są wszędzie te same. Różnią się tylko interpunkcja i wielkie litery, na przykład po „pogrzebion” stoi raz kropka, a raz przecinek.

Jak brzmi cała modlitwa Skład Apostolski w 12 artykułach?

Skład Apostolski dzieli się tradycyjnie na 12 artykułów, czyli prawd wiary. Katechizm Kościoła Katolickiego w pkt 191 przypomina, że liczba dwunastu artykułów symbolizuje całość wiary apostolskiej. W katechezie przyjął się taki podział:

  1. Wierzę w Boga, Ojca wszechmogącego, Stworzyciela nieba i ziemi.
  2. I w Jezusa Chrystusa, Syna Jego jedynego, Pana naszego.
  3. Który się począł z Ducha Świętego, narodził się z Maryi Panny.
  4. Umęczon pod Ponckim Piłatem, ukrzyżowan, umarł i pogrzebion.
  5. Zstąpił do piekieł, trzeciego dnia zmartwychwstał.
  6. Wstąpił na niebiosa, siedzi po prawicy Boga Ojca wszechmogącego.
  7. Stamtąd przyjdzie sądzić żywych i umarłych.
  8. Wierzę w Ducha Świętego.
  9. Święty Kościół powszechny, świętych obcowanie.
  10. Grzechów odpuszczenie.
  11. Ciała zmartwychwstanie.
  12. Żywot wieczny. Amen.

Dlaczego w tekście jest „umęczon”, „ukrzyżowan”, „pogrzebion”?

„Umęczon”, „ukrzyżowan” i „pogrzebion” to dawne, krótkie formy imiesłowów, które polszczyzna modlitewna zachowała od stuleci. Dziś powiedzielibyśmy „umęczony”, „ukrzyżowany”, „pogrzebany”. Tekst pozostał w dawnym brzmieniu, bo pacierza uczymy się na pamięć, a stałe słowa łączą pokolenia.

  • „Umęczon” znaczy zamęczony, poddany męce, co odpowiada łacińskiemu „passus”.
  • „Pod Ponckim Piłatem” wskazuje na Poncjusza Piłata, rzymskiego namiestnika Judei, i osadza mękę Jezusa w konkretnym czasie historii.
  • „Ukrzyżowan” to dawna forma słowa „ukrzyżowany”, po łacinie „crucifixus”.
  • „Pogrzebion” znaczy pochowany, po łacinie „sepultus”.
  • „Żywot wieczny” to staropolskie określenie życia wiecznego, po łacinie „vita aeterna”.

Czy są dwie wersje Wierzę w Boga?

Tak. Kościół katolicki używa dwóch wyznań wiary. Krótszy Skład Apostolski to dawny chrzcielny symbol Kościoła rzymskiego, odmawiany w pacierzu i na różańcu. Dłuższy Symbol nicejsko-konstantynopolitański zaczyna się od słów „Wierzę w jednego Boga”. Pochodzi z Soboru Nicejskiego I (325) i Soboru Konstantynopolitańskiego I (381), jak wyjaśnia Katechizm w pkt 194-195.

Obie wersje wyznają tę samą wiarę. Dłuższa rozwija prawdy, o które spierano się w IV wieku, przede wszystkim bóstwo Syna i Ducha Świętego. Oba teksty zestawiam zdanie przy zdaniu w artykule Wierzę w Boga: wersja pacierzowa i mszalna.

Wyznanie wiary nicejsko-konstantynopolitańskie na Mszy

Na niedzielnej Mszy zwykle odmawia się Symbol nicejsko-konstantynopolitański, czyli wersję zaczynającą się od słów „Wierzę w jednego Boga, Ojca wszechmogącego”. Obie wersje najłatwiej odróżnić po kilku charakterystycznych sformułowaniach:

Cecha Skład Apostolski Symbol nicejsko-konstantynopolitański
Pierwsze słowa „Wierzę w Boga, Ojca wszechmogącego” „Wierzę w jednego Boga, Ojca wszechmogącego”
Pochodzenie Rzymskie wyznanie chrzcielne (KKK 194) Sobory w Nicei 325 i Konstantynopolu 381 (KKK 195)
Długość Krótsza, 12 artykułów Mniej więcej dwa razy dłuższa
O Synu „Syna Jego jedynego, Pana naszego” „zrodzony, a nie stworzony, współistotny Ojcu”
O Duchu Świętym „Wierzę w Ducha Świętego” „Pana i Ożywiciela, który od Ojca i Syna pochodzi”
O Kościele „święty Kościół powszechny, świętych obcowanie” „jeden, święty, powszechny i apostolski Kościół”
Gdzie się odmawia Pacierz, różaniec, katecheza Msza w niedziele i uroczystości

Czy na Mszy wolno odmówić Skład Apostolski?

Tak. Mszał Rzymski w wydaniu typicznym z 2002 roku pozwala odmówić we Mszy Skład Apostolski zamiast Symbolu nicejsko-konstantynopolitańskiego, zwłaszcza w Wielkim Poście i w okresie wielkanocnym. Mszał nazywa go wtedy chrzcielnym symbolem Kościoła rzymskiego.

  • O wyborze wersji decyduje celebrans, a nie pojedynczy wierny w ławce.
  • Wielki Post i okres wielkanocny to czas przygotowania do chrztu i jego wspominania, stąd naturalny powrót do chrzcielnego wyznania.
  • We Mszy wyznanie wiary następuje po homilii, w niedziele i uroczystości (Ogólne wprowadzenie do Mszału Rzymskiego, nr 68).
  • W zwykły dzień powszedni Credo na Mszy się nie odmawia.

Jaki jest tekst Wierzę w Boga w różańcu?

Na początku różańca odmawia się Skład Apostolski, czyli ten sam tekst co w pacierzu, od „Wierzę w Boga, Ojca wszechmogącego” do „żywot wieczny. Amen”. Odmawia się go na krzyżyku. Dłuższej wersji mszalnej, zaczynającej się od „Wierzę w jednego Boga”, na różańcu się nie używa. Ten zwyczaj przekazują modlitewniki i wspólnoty różańcowe.

Na którym paciorku odmawia się Wierzę w Boga?

Wierzę w Boga odmawia się na krzyżyku różańca, jeszcze przed pierwszym paciorkiem. Cały początek wygląda tak:

  1. Znak krzyża, wykonany krzyżykiem różańca.
  2. Wierzę w Boga, czyli Skład Apostolski, na krzyżyku.
  3. Ojcze nasz na pierwszym, pojedynczym paciorku.
  4. Trzy razy Zdrowaś Maryjo na trzech kolejnych paciorkach, często w intencji wiary, nadziei i miłości.
  5. Chwała Ojcu, po którym zaczyna się pierwsza tajemnica i pierwsza dziesiątka.

Czy w Żywym Różańcu też odmawia się Credo?

To zależy od formy modlitwy. Członkowie Żywego Różańca odmawiają codziennie przede wszystkim jedną dziesiątkę. Credo na początku dochodzi zwykle przy odmawianiu całej części. W Żmigrodzie ta wspólnota była liczna: według dawnej strony parafii (stan z 2022 r.) działały tam 23 róże.

  • Cała część różańca: znak krzyża, Wierzę w Boga, Ojcze nasz, trzy Zdrowaś Maryjo, Chwała Ojcu i pięć dziesiątek.
  • Dziesiątka Żywego Różańca: zwykle Ojcze nasz, dziesięć Zdrowaś Maryjo i Chwała Ojcu.

Skąd pochodzi Skład Apostolski?

Skład Apostolski wyrasta z rzymskiego wyznania chrzcielnego z II-III wieku, wypowiadanego przy chrzcie w formie pytań i odpowiedzi. Obecne łacińskie brzmienie ustaliło się około VIII wieku. Opowieść, że każdy z dwunastu Apostołów ułożył jedno zdanie, spisał Rufin z Akwilei około 404 roku. To tradycja, a nie fakt historyczny.

Rzymski symbol chrzcielny

Katechizm Kościoła Katolickiego w pkt 194 nazywa Skład Apostolski starożytnym symbolem chrzcielnym Kościoła rzymskiego. Jego trójdzielna budowa odpowiada formule chrztu z Ewangelii według świętego Mateusza:

„Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody, udzielając im chrztu w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.” Mt 28,19, Pismo Święte. Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum 2000

Drogę od chrzcielnych pytań do dzisiejszego tekstu da się streścić w kilku krokach:

  • Pierwsze wieki: kandydat do chrztu odpowiadał „wierzę” na trzy pytania o Ojca, Syna i Ducha Świętego.
  • II-III wiek: w Rzymie utrwala się krótkie wyznanie chrzcielne, rdzeń późniejszego Składu.
  • Około 404 roku Rufin z Akwilei pisze komentarz do symbolu apostolskiego i przekazuje legendę o Apostołach.
  • Około VIII wieku tekst łaciński nabiera kształtu, który odmawiamy dziś.
  • Katechizm z 1992 roku opiera swój wykład wiary właśnie na Składzie Apostolskim (KKK 196).

Czy Apostołowie napisali Credo?

Nie w sensie dosłownym. Opowieść o dwunastu Apostołach, z których każdy przed wyruszeniem na misje dodał jedno zdanie, przekazał Rufin z Akwilei. Historycy uznają ją za pobożną legendę. Nazwa „apostolski” mówi o czymś innym: tekst wiernie streszcza wiarę Apostołów (KKK 194).

  • Legenda tłumaczy liczbę 12 artykułów liczbą Apostołów.
  • Treść Składu ma oparcie w Nowym Testamencie, między innymi w Rz 10,9-10 i Mt 28,19.

Dlaczego modlitwa nazywa się Skład Apostolski?

„Skład” w dawnej polszczyźnie oznaczał zestawienie, czyli prawdy złożone w jedną całość. Drugie określenie, „symbol”, pochodzi od greckiego „symbolon”. Tak nazywano połowę przełamanego przedmiotu: po złożeniu jej z drugą połową rozpoznawano właściciela (KKK 188). Wyznanie wiary było takim znakiem rozpoznawczym chrześcijan. Łacińska nazwa „Credo” pochodzi z kolei od pierwszego słowa modlitwy, czyli „wierzę”.

Co oznacza Wierzę w Boga? Trzy części Credo

Wierzę w Boga oznacza osobowe przylgnięcie człowieka do Boga, który się objawia. To coś więcej niż uznanie kilku twierdzeń za prawdziwe (KKK 150). Credo dzieli się na trzy części: o Bogu Ojcu i stworzeniu, o Synu i odkupieniu oraz o Duchu Świętym i uświęceniu (KKK 190). Ta budowa odpowiada trzem Osobom Trójcy Świętej.

Co znaczy słowo „wierzę”?

„Wierzę” to odpowiedź całej osoby, a nie samo przekonanie rozumu. Dlatego Credo zaczyna się w pierwszej osobie liczby pojedynczej. Święty Paweł łączy wiarę serca z wyznaniem ust:

„Jeżeli więc ustami swoimi wyznasz, że Jezus jest Panem, i w sercu swoim uwierzysz, że Bóg Go wskrzesił z martwych - osiągniesz zbawienie. Bo sercem przyjęta wiara prowadzi do usprawiedliwienia, a wyznawanie jej ustami - do zbawienia.” Rz 10,9-10, Pismo Święte. Biblia Tysiąclecia, wyd. V, 2000

Z ilu części składa się Credo?

Credo składa się z trzech części. Katechizm Kościoła Katolickiego w pkt 190 tak opisuje jego budowę (streszczenie):

Symbol wiary mówi najpierw o pierwszej Osobie Boskiej i dziele stworzenia, następnie o drugiej Osobie Boskiej i tajemnicy odkupienia ludzi, wreszcie o trzeciej Osobie Boskiej, źródle naszego uświęcenia. Katechizm Kościoła Katolickiego, pkt 190, wyd. polskie Pallottinum 1994

  • Część pierwsza, artykuł 1: Bóg Ojciec wszechmogący, Stworzyciel nieba i ziemi. Tę część dobrze uzupełniają modlitwy do Boga Ojca.
  • Część druga, artykuły 2-7: Jezus Chrystus, Jego wcielenie, męka, śmierć, zmartwychwstanie, wniebowstąpienie i przyjście na sąd.
  • Część trzecia, artykuły 8-12: Duch Święty, Kościół, świętych obcowanie, odpuszczenie grzechów, zmartwychwstanie ciała i życie wieczne.

Credo a Trójca Święta i kościół Trójcy Świętej w Żmigrodzie

Trynitarna budowa Credo ma w Żmigrodzie szczególny wymiar, bo kościół parafialny nosi wezwanie Trójcy Świętej. Parafia należy do archidiecezji wrocławskiej i dekanatu Prusice (według karty parafii na stronie archidiecezji, odczyt 27.10.2026). Chodzi o Żmigród w powiecie trzebnickim, nie o Nowy Żmigród na Podkarpaciu. Kiedy oglądam ten kościół, liczba trzy wraca w nim na kilka sposobów:

  • Kościół Trójcy Świętej to obecnie trójnawowa bazylika z wydłużonym prezbiterium zamkniętym wielobocznie.
  • Obecną świątynię zaczęto budować w 1595 roku z fundacji Adama von Schaffgotscha, którego herb zdobi renesansowy portal. Źródła różnią się co do końca budowy i podają rok 1601 albo 1607.
  • Do parafii należą trzy kościoły: Trójcy Świętej, pomocniczy kościół św. Stanisława Kostki w dawnej świątyni ewangelickiej z lat 1854-1861 oraz filialny kościół św. Jana Nepomucena w Bychowie.
  • Odpust parafialny przypada w Uroczystość Najświętszej Trójcy, czyli w niedzielę po Zesłaniu Ducha Świętego. W 2027 roku będzie to 23 maja.
  • Program odpustu parafia ogłasza na miejscu, a podstawowe dane o parafii publikuje archidiecezja wrocławska na swojej stronie.

Drugi kościół w mieście, rekonsekrowany 26 listopada 1972 roku pod wezwaniem patrona młodzieży, to dobry pretekst, by poznać też modlitwę do świętego Stanisława Kostki.

Wierzę w Boga dla dzieci - jak nauczyć się tekstu

Wierzę w Boga dziecko najłatwiej opanuje, ucząc się jednego artykułu dziennie: 12 artykułów to 12 dni nauki. Każdego dnia powtarza wszystko, co już umie, i dokłada jedno zdanie. Pomaga też zaznaczenie trzech części Credo, czyli Ojca, Syna i Ducha Świętego, trzema kolorami.

Jak nauczyć dziecko Wierzę w Boga w 12 dni?

Na start wystarczą wydruk tekstu podzielonego na 12 linijek i trzy kolorowe kredki. Plan, który dobrze sprawdza się w nauce pacierza, wygląda tak:

  1. Zaznacz artykuł 1 jednym kolorem (Ojciec), artykuły 2-7 drugim (Syn), a artykuły 8-12 trzecim (Duch Święty i Kościół).
  2. Dzień 1: dziecko uczy się zdania „Wierzę w Boga, Ojca wszechmogącego, Stworzyciela nieba i ziemi”.
  3. Każdego kolejnego dnia powtarza całość od początku i dodaje jedną linijkę.
  4. Po 7 dniach umie całą część o Jezusie, czyli najdłuższy i najtrudniejszy fragment.
  5. Dzień 12: odmawia całość, najlepiej razem z rodzicem w wieczornym pacierzu.

Które słowa trzeba dziecku wyjaśnić?

Najwięcej pytań budzą dawne formy i słowa, których dziecko nie zna z codziennej mowy. Oto krótkie wyjaśnienia:

  • „Wszechmogący” znaczy, że Bóg może wszystko, co dobre.
  • „Pod Ponckim Piłatem” znaczy: w czasach, gdy rządził Poncjusz Piłat, prawdziwy człowiek z historii.
  • „Po prawicy” znaczy po prawej stronie, czyli na miejscu honoru.
  • „Kościół powszechny” znaczy Kościół dla wszystkich ludzi na całym świecie.
  • „Zstąpił do piekieł” i „świętych obcowanie” wyjaśniam w pytaniach na końcu artykułu.

Wierzę w Boga w pacierzu i przed Pierwszą Komunią

Wierzę w Boga należy do pacierza, obok znaku krzyża, Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo, przykazań i aktu żalu. Listę modlitw, które dziecko ma znać przed Pierwszą Komunią, ustalają katecheta i parafia, do której dziecko należy. O szczegóły najlepiej zapytać na katechezie albo w kancelarii własnej parafii. Rodzinny pacierz wieczorny to dobry moment na wspólne powtarzanie. Gotowe teksty zebrałem w artykule modlitwa wieczorna do Pana Boga.

Wierzę w Boga w innych językach

Wierzę w Boga po łacinie zaczyna się od słów „Credo in Deum, Patrem omnipotentem”, a po angielsku od „I believe in God, the Father almighty”. Łacina jest pierwowzorem polskiego przekładu i tłumaczy dawne formy, takie jak „umęczon” (łac. „passus”).

Jak brzmi Wierzę w Boga po łacinie?

Credo in Deum, Patrem omnipotentem, Creatorem caeli et terrae. Et in Iesum Christum, Filium eius unicum, Dominum nostrum, qui conceptus est de Spiritu Sancto, natus ex Maria Virgine, passus sub Pontio Pilato, crucifixus, mortuus, et sepultus, descendit ad inferos, tertia die resurrexit a mortuis, ascendit ad caelos, sedet ad dexteram Dei Patris omnipotentis, inde venturus est iudicare vivos et mortuos. Credo in Spiritum Sanctum, sanctam Ecclesiam catholicam, sanctorum communionem, remissionem peccatorum, carnis resurrectionem, vitam aeternam. Amen.

Porównanie z polskim tekstem pokazuje kilka ciekawych różnic przekładowych:

  • „Ecclesiam catholicam” polski tekst oddaje jako „Kościół powszechny”, bo greckie „katholikos” znaczy właśnie „powszechny”.
  • „Sanctorum communionem” to „świętych obcowanie”, a po angielsku „communion of saints”.
  • „Carnis resurrectionem” to dosłownie „zmartwychwstanie ciała”, w polskim szyku „ciała zmartwychwstanie”.
  • „Resurrexit a mortuis” znaczy „zmartwychwstał od umarłych”, a polski tekst mówi krócej: „zmartwychwstał”.
  • „Descendit ad inferos” to „zstąpił do otchłani”, w tradycyjnym polskim brzmieniu „do piekieł”.

Jak jest Wierzę w Boga po angielsku?

Po angielsku modlitwa nazywa się Apostles' Creed i zaczyna się od „I believe in God, the Father almighty, Creator of heaven and earth”. Pełny tekst angielski z tłumaczeniem trudniejszych zwrotów opisałem osobno: Wierzę w Boga po angielsku.

Najczęściej zadawane pytania

Co znaczy „zstąpił do piekieł”?

Słowo „piekło” oznacza tu otchłań, czyli miejsce zmarłych, a nie miejsce potępienia. Chrystus zstąpił tam, by przynieść zbawienie sprawiedliwym, którzy żyli przed Nim. Katechizm wyjaśnia to w pkt 632-633.

Co to jest „świętych obcowanie”?

To wspólnota wszystkich wierzących w Chrystusa: żyjących na ziemi, oczyszczających się po śmierci i zbawionych w niebie. Słowo „obcowanie” znaczy tu łączność i udział w tych samych dobrach duchowych. Katechizm omawia tę prawdę w pkt 946-962.

Czy podczas Wierzę w Boga na Mszy trzeba się skłonić?

Tak. Przy słowach o wcieleniu („i za sprawą Ducha Świętego przyjął ciało z Maryi Dziewicy i stał się człowiekiem”) wszyscy się skłaniają. W Boże Narodzenie i w uroczystość Zwiastowania Pańskiego w tym miejscu się przyklęka. Wskazuje to Ogólne wprowadzenie do Mszału Rzymskiego, nr 137.

Czy Wierzę w Boga to modlitwa czy wyznanie?

Jedno i drugie. To wyznanie wiary, a zarazem modlitwa, bo wypowiada się je przed Bogiem i w Jego obecności. Dlatego ma swoje miejsce w pacierzu i w różańcu.

Czy inne Kościoły chrześcijańskie odmawiają Wierzę w Boga?

Skład Apostolski jest wyznaniem zachodnim i używa go także wiele wspólnot protestanckich, na przykład luteranie. Kościoły prawosławne posługują się Symbolem nicejsko-konstantynopolitańskim, ale bez słów „i Syna” w artykule o Duchu Świętym, które dodano na Zachodzie.

Paweł Kubacki - mieszka w Trzebnicy i od lat odwiedza kościoły Doliny Baryczy i Wzgórz Trzebnickich, zbierając ich historie z ksiąg, starych rycin i rozmów z mieszkańcami.

Aktualizacja: październik 2026

Źródła i literatura

  1. Katechizm Kościoła Katolickiego, Pallottinum, Poznań 1994 (wyd. polskie; oryginał 1992), pkt 150, 185-197, 632-633, 946-962.
  2. Kompendium Katechizmu Kościoła Katolickiego, Jedność, Kielce 2005, aneks z formułami modlitw.
  3. Ogólne wprowadzenie do Mszału Rzymskiego, nr 67-68 i 137; Missale Romanum, editio typica tertia, 2002.
  4. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum, Poznań 2000: Mt 28,19; Rz 10,9-10.
  5. Rufin z Akwilei, Commentarius in symbolum apostolorum, ok. 404.
  6. Archidiecezja wrocławska, karta parafii Trójcy Świętej w Żmigrodzie (odczyt 27.10.2026).
  7. Wikipedia: Kościół Trójcy Świętej w Żmigrodzie.
  8. Wikipedia: Parafia Trójcy Świętej w Żmigrodzie.
  9. Wikipedia: Kościół św. Stanisława Kostki w Żmigrodzie.
  10. Zdjęcie wyróżniające: Friedrich Bernhard Werner, Public domain, Wikimedia Commons, strona pliku.
Paweł Kubacki
Paweł Kubacki

Paweł Kubacki mieszka w Trzebnicy i od lat odwiedza kościoły Doliny Baryczy i Wzgórz Trzebnickich, zbierając ich historie z ksiąg, starych rycin i rozmów z mieszkańcami. Żmigród zna od dziecka: kościół Trójcy Świętej z pochyloną kiedyś wieżą i dwa kościoły w jednym mieście, katolicki i dawny ewangelicki. Nie jest księdzem ani misjonarzem, nie jest historykiem z tytułem naukowym ani przewodnikiem z uprawnieniami, nie pracuje też dla parafii. Korzysta z katalogu Archidiecezji Wrocławskiej, artykułów encyklopedycznych, dawnej strony parafii zachowanej w Internet Archive i opisów zdjęć w Wikimedia Commons. Gdy źródła się różnią, na przykład co do roku zakończenia budowy kościoła, podaje obie wersje. Poprawki zapisuje z datą.

Artykuły: 21