Zawartość tekstu
Żmigród atrakcje w pigułce
Najważniejsze żmigród atrakcje to kościół Trójcy Świętej budowany od 1595 r., z renesansowym portalem Schaffgotschów i wieżą podpartą murami, neogotycki kościół św. Stanisława Kostki z lat 1854-1861, kolumna Maryjna na rynku poświęcona w 1947 r. przez dwóch kardynałów oraz park po rezydencji Hatzfeldtów. Centrum obejdziesz w 3-4 godziny. Resztę dnia możesz dać Dolinie Baryczy.
Mieszkam w Trzebnicy, a Żmigród znam od dziecka. Dla mnie to miasto dwóch kościołów stojących obok siebie: katolickiego i dawnego ewangelickiego. Wikipedia podaje, że pierwsza wzmianka o osadzie pochodzi z 1155 r., z bulli papieża Hadriana IV, gdzie zapisano ją jako „Zunigrod”. Prawa miejskie Żmigród dostał w 1253 r. od Henryka III Białego. Ten tekst to plan zwiedzania na jeden dzień. Szerszy opis miasta znajdziesz w artykule Żmigród: przewodnik po mieście. Serwis jest niezależnym przewodnikiem i nie jest oficjalną stroną parafii.
Co zobaczyć w Żmigrodzie? Lista miejsc na spacer
W Żmigrodzie (woj. dolnośląskie, powiat trzebnicki) na pieszy spacer wystarczy sześć punktów: kościół Trójcy Świętej, kościół św. Stanisława Kostki, kolumna Maryjna, rynek, park pałacowy i Dom Sióstr Miłosierdzia oglądany z zewnątrz. Opisy w internecie zwykle kończą się na pałacu i pomijają kościoły, choć to w nich zachowało się najwięcej dawnego miasta (Wikipedia, hasło „Żmigród”, 2026).
Poniżej podaję kolejność, którą sam stosuję. Czasy to moje szacunki z myślą o spokojnym tempie, a nie dane z cudzego źródła:
- Kościół Trójcy Świętej: portal, wieża z murami podpierającymi, wnętrze i organy. Licz około 45-60 minut.
- Kościół św. Stanisława Kostki: neogotycka bryła z cegły z XIX wieku. Z zewnątrz wystarczy kwadrans, wnętrze tylko wtedy, gdy kościół jest otwarty.
- Kolumna Maryjna na rynku: figura Niepokalanej z 1947 r. Zajmie 10-15 minut, razem z obejściem rynku.
- Rynek: układ miasta lokacyjnego z XIII wieku, dobre miejsce na przerwę.
- Park i ślady rezydencji Hatzfeldtów: spacer na około godzinę, zależnie od pogody.
- Dom Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego a Paulo przy ul. Poznańskiej (według dawnej strony parafii z 2022 r.). Oglądamy go tylko z zewnątrz, bo to dom zakonny.
Ile czasu zajmuje spacer po centrum Żmigrodu?
Na centrum Żmigrodu wystarczą 3-4 godziny, jeśli wejdziesz do kościoła Trójcy Świętej i przejdziesz się po parku. Sam spacer po rynku i obejście obu kościołów z zewnątrz zajmie około godziny. Na pałacową część miasta zostaw więcej czasu wiosną i latem, kiedy park jest najładniejszy.
Skąd pochodzą opisy i zdjęcia w tym przewodniku?
Opisy opieram na hasłach Wikipedii, danych Archidiecezji Wrocławskiej i archiwalnych wersjach dawnej strony parafii. Zdjęcia pochodzą z Wikimedia Commons, a ich autorów podaję imiennie: Sławomir Milejski (wieża, bok kościoła, kościół św. Stanisława Kostki), Fallaner (prezbiterium, epitafium), Pnapora (organy). Historyczny widok to rycina Friedricha Bernharda Wernera „Kirch u. Bethaus in Trachenberg” z XVIII wieku. Trachenberg to niemiecka nazwa Żmigrodu.
Kościół Trójcy Świętej: portal, wieża i organy
Kościół Trójcy Świętej w Żmigrodzie to murowana, orientowana, trójnawowa bazylika z wydłużonym prezbiterium zamkniętym wielobocznie. Wyróżniają go renesansowy portal z herbem Schaffgotschów, wieża podparta murami i organy Schlag & Söhne z ok. 1915 r. (Wikipedia, „Kościół Trójcy Świętej w Żmigrodzie”, 2026). W 2025 r. był jednym z kościołów jubileuszowych archidiecezji wrocławskiej (GCatholic).
„kościół parafialny pw. Świętej Trójcy, z 1599, 1723 - XVIII w.” - wpis w wykazie zabytków przytoczony w haśle „Żmigród”, Wikipedia, 2026
Kiedy zbudowano kościół Trójcy Świętej w Żmigrodzie?
Obecny kościół budowano od 1595 r. Według dawnej strony parafii (stan z 2022 r.) kamień węgielny położono 25 marca 1597 r., a w 1601 r. kościół poświęcono pod wezwaniem Świętej Trójcy. Budowniczym był Jerzy Bruckner, a fundatorem Adam von Schaffgotsch. Daty końca budowy różnią się w źródłach: jedno hasło Wikipedii podaje 1601 r., drugie 1607 r. Historia nie skończyła się na fundacji:
- XIII wiek: w tym miejscu stał już wcześniejszy kościół (Wikipedia).
- 1654: po krótkim okresie w rękach protestantów hrabia Melchior von Hatzfeldt przekazał kościół katolikom (dawna strona parafii, 2022).
- 1702 i 1723: pożar, a potem odbudowa (Wikipedia).
- 1869: powstało obecne prezbiterium, a w 1889 r. konsekrowano wielki ołtarz (dawna strona parafii, 2022).
- Remonty ostatnich lat: dach i wieża, nawa północna, system wykrywania pożaru i nagłośnienie (według aktualności z dawnej strony parafii).
Lubię ten kościół za trzy daty: 1597, 1723 i 1869. Trzy wieki budowy w świątyni Trójcy Świętej to zbieg okoliczności, który łatwo zapamiętać.
Renesansowy portal z herbem Schaffgotschów
Przy wejściu zatrzymaj się przy renesansowym portalu z kartuszem herbowym Schaffgotschów, czyli rodu fundatora (Wikipedia). To najlepiej zachowany ślad czasów, w których powstał kościół. Mury zewnętrzne dzielą lizeny. Najlepiej widać je w bocznym świetle, przed południem albo późnym popołudniem.
Dlaczego wieża kościoła ma mury podpierające?
Wieża ma mury podpierające, bo krótko po budowie zaczęła się przechylać. Dobudowano wtedy boczne mury, które ją ustabilizowały i stoją do dziś (Wikipedia, „Parafia Trójcy Świętej w Żmigrodzie”). Wieża jest ceglana, z miedzianym hełmem pokrytym zieloną patyną. Mury najlepiej widać od boku kościoła.
Organy Schlag & Söhne i epitafium Valentinusa Schmidta
W nawie głównej są sklepienia kolebkowe z lunetami, a w nawach bocznych sklepienia sieciowe. Ołtarz główny jest neogotycki, ołtarze boczne barokowe, a obrazy i rzeźby pochodzą z XVIII wieku. Organy zbudowała ok. 1915 r. firma Schlag & Söhne. Mają 25 głosów i trakturę pneumatyczną, a ostatni remont przeprowadził wrocławski zakład Czesław Chrobak i Synowie (Wikipedia). Warto obejrzeć płyty nagrobne z XVI-XIX wieku, a wśród nich epitafium Valentinusa Schmidta z 1672 r., komendanta zamku w Żmigrodzie.
Kościół św. Stanisława Kostki: neogotycka cegła z XIX wieku
Kościół św. Stanisława Kostki w Żmigrodzie to dawny kościół ewangelicki z lat 1854-1861. Jest neogotycki, ceglany i jednonawowy, zbudowany na planie krzyża łacińskiego, z wieżą od wschodu wtopioną w korpus. Dziś to kościół pomocniczy parafii Trójcy Świętej (Wikipedia, „Kościół św. Stanisława Kostki w Żmigrodzie”, 2026).
Kto zaprojektował kościół św. Stanisława Kostki?
Kościół zaprojektował Hermann Friedrich Waesemann. Najbardziej znanym budynkiem tego architekta jest berliński Czerwony Ratusz. Przy oglądaniu z bliska zwróć uwagę na kilka elementów:
- Materiał: nietynkowana cegła, typowa dla neogotyku w Prusach połowy XIX wieku.
- Plan: krzyż łaciński z jedną nawą.
- Wieża: stoi od wschodu i jest wtopiona w korpus, co przy kościołach orientowanych zdarza się rzadko.
- Wnętrze: stropy belkowe i sklepienia gwiaździste (Wikipedia).
Kiedy kościół ewangelicki stał się katolickim?
Kościół stał się katolicki 26 listopada 1972 r. Rekonsekrowano go wtedy pod wezwaniem św. Stanisława Kostki. Po wojnie budynek był zamknięty, a parafia otrzymała go dzięki staraniom proboszcza ks. Antoniego Kułagi CM (Wikipedia; dawna strona parafii, 2022). Według dawnej strony parafii z 2022 r. odpust przypadał tu 18 września, młodzież przyjmowała w tym kościele bierzmowanie, a niedzielne Msze odprawiano w okresie maj-listopad. To dane sprzed kilku lat, więc przed wizytą sprawdź je w kancelarii parafii.
| Cecha | Kościół Trójcy Świętej | Kościół św. Stanisława Kostki |
|---|---|---|
| Czas budowy | od 1595, odbudowa 1723, prezbiterium 1869 | 1854-1861 |
| Pierwotne wyznanie | katolicki, krótko protestancki | ewangelicki |
| Twórca | budowniczy Jerzy Bruckner, fundator Adam von Schaffgotsch | projekt Hermann Friedrich Waesemann |
| Układ | trójnawowa bazylika | jedna nawa, plan krzyża łacińskiego |
| Sklepienia | kolebkowe z lunetami i sieciowe | gwiaździste, stropy belkowe |
| Odpust | Uroczystość Najświętszej Trójcy | 18 września (według informacji z 2022 r.) |
Kolumna Maryjna na rynku i wizyta dwóch kardynałów
Kolumna Maryjna na rynku w Żmigrodzie to figura Niepokalanej, którą 11 czerwca 1947 r. poświęcili kardynał Bernard Griffin, arcybiskup Westminsteru i prymas Anglii, oraz kardynał August Hlond, prymas Polski. Tak podaje dawna strona parafii z 2022 r. Kolumnę wymienia też wykaz zabytków w haśle „Żmigród” w Wikipedii.
Co stoi na rynku w Żmigrodzie?
Najważniejszym punktem rynku w Żmigrodzie jest kolumna z figurą Niepokalanej. Przy kolumnie przyjrzyj się trzem rzeczom:
- Figura: Maryja Niepokalana, motyw bardzo popularny w powojennej pobożności ludowej.
- Data: 1947, czyli zaledwie dwa lata po tym, jak Żmigród znalazł się w Polsce.
- Miejsce: środek dawnego miasta lokacyjnego, co pokazuje, jak ważna była figura dla nowych mieszkańców.
- Status: jeden z obiektów wymienianych w wykazie zabytków miasta.
Kto odwiedził Żmigród w 1947 roku?
W 1947 r. do Żmigrodu przyjechali dwaj kardynałowie: Bernard Griffin z Anglii i August Hlond z Polski. Po wojnie zamieszkali tu ludzie z Wielkopolski i dawnych Kresów, z okolic Lwowa, Tarnopola i z Wileńszczyzny. Od 1945 r. parafią opiekują się księża misjonarze, a pierwszym proboszczem był ks. Jan Jonaczyk CM.
„Posługę duszpasterską spełniają Konfratrzy naszego Zgromadzenia od 1945 roku” - dawna strona parafii Trójcy Świętej w Żmigrodzie, wersja archiwalna z 2022 r.
Zespół pałacowo-parkowy: ślady Hatzfeldtów
Zespół pałacowo-parkowy w Żmigrodzie łączy się z rodem Hatzfeldtów, właścicieli miasta od XVII wieku. To w ich pałacu w 1813 r. podpisano protokół trachenberski (Wikipedia, „Żmigród”). Wcześniej, w 1654 r., hrabia Melchior von Hatzfeldt przekazał katolikom kościół Trójcy Świętej. Szczegóły spaceru opisuję w artykule park pałacowy w Żmigrodzie.
Kim byli Hatzfeldtowie dla Żmigrodu?
Hatzfeldtowie byli panami Żmigrodu i fundatorami w życiu miasta. W kościele i w mieście zostawili ślady, które łatwo przeoczyć:
- Melchior von Hatzfeldt w 1654 r. oddał kościół katolikom.
- Pałac Hatzfeldtów był miejscem rozmów monarchów w 1813 r.
- Park to dziś najlepsza część miasta na spacer.
- Zamek poprzedzał rezydencję, o czym świadczy epitafium komendanta Valentinusa Schmidta z 1672 r. w kościele Trójcy Świętej.
Co to jest protokół trachenberski?
Protokół trachenberski to porozumienie z lipca 1813 r., zawarte w pałacu Hatzfeldtów w Żmigrodzie, czyli dawnym Trachenbergu. Państwa koalicji antynapoleońskiej uzgodniły w nim wspólny plan kampanii przeciw Napoleonowi. Dla małego miasta w Dolinie Baryczy to najgłośniejszy epizod w historii Europy.
Czy pałac w Żmigrodzie można zwiedzać?
To zależy od aktualnego stanu obiektu i zarządcy, a tych danych serwis nie podaje bez źródła. Park jest najprostszym celem spaceru. O wejście do wnętrz, o godziny i o działającą gastronomię zapytaj w Urzędzie Miasta i Gminy Żmigród. Status zabytku sprawdzisz w serwisie zabytek.pl Narodowego Instytutu Dziedzictwa.
Co można zwiedzić w Dolinie Baryczy?
W Dolinie Baryczy koło Żmigrodu można zwiedzić kościół filialny św. Jana Nepomucena w Bychowie, wiejskie kaplice parafii Trójcy Świętej w Borkach, Borzęcinie i Kliszkowicach, a także tereny Parku Krajobrazowego Dolina Baryczy. Wykaz kościołów i kaplic pochodzi ze strony Archidiecezji Wrocławskiej (odczyt w październiku 2026 r.). Przegląd całej okolicy, z Miliczem, zawiera artykuł Dolina Baryczy: co zobaczyć w okolicy Żmigrodu.
Bychowo: kościół filialny św. Jana Nepomucena
Bychowo ma kościół filialny parafii Trójcy Świętej pod wezwaniem św. Jana Nepomucena (archidiecezja, Wikipedia). Strona archidiecezji nie podaje godziny niedzielnej Mszy w Bychowie, a dawne informacje parafialne nie zgadzają się z obecnymi. Aktualną godzinę ustalisz w kancelarii parafii w Żmigrodzie.
Jakie kościoły i kaplice są w okolicy Żmigrodu?
Parafia Trójcy Świętej obejmuje kilka kościołów i kaplic, a dekanat Prusice sąsiednie parafie. Archidiecezja wymienia:
- Kościół św. Stanisława Kostki w Żmigrodzie, kościół pomocniczy.
- Kościół św. Jana Nepomucena w Bychowie, kościół filialny.
- Kaplica św. Maksymiliana Kolbego w Borkach.
- Kaplica św. Jadwigi Śląskiej w Borzęcinie.
- Kaplica św. Wincentego w Kliszkowicach.
- Kaplice w domach zakonnych: Sióstr Miłosierdzia, Księży Misjonarzy oraz w szpitalu rehabilitacyjnym, do których turyści zazwyczaj nie wchodzą.
Co zobaczyć koło Żmigrodu poza kościołami?
Poza kościołami koło Żmigrodu najwięcej daje przyroda Doliny Baryczy. Opisy przyrodnicze, zasady ruchu po obszarze chronionym i aktualne komunikaty publikuje Park Krajobrazowy Dolina Baryczy. Z tego źródła korzystam też przy planowaniu wycieczek.
Jakie są trasy rowerowe wokół Żmigrodu?
Trasy rowerowe wokół Żmigrodu najpewniej sprawdzisz na oficjalnych mapach szlaków Parku Krajobrazowego Dolina Baryczy i gminy Żmigród. Te mapy pokazują przebieg, oznakowanie i nawierzchnię. Kilometraż i nazwy szlaków zmieniają się po przebudowach, dlatego nie podaję ich z pamięci.
Jaka jest trasa rowerowa w Żmigrodzie?
Nie ma jednej „trasy rowerowej w Żmigrodzie”. Przez miasto i okolicę prowadzi kilka oznakowanych szlaków Doliny Baryczy. Wpisując w wyszukiwarkę „Żmigród trasa”, łatwo trafić na wyniki o Nowym Żmigrodzie na Podkarpaciu. Tę pułapkę omawia tekst Żmigród a Nowy Żmigród.
Gdzie znaleźć mapę tras rowerowych koło Żmigrodu?
Mapę tras znajdziesz w trzech miejscach, od najpewniejszego:
- Park Krajobrazowy Dolina Baryczy: oficjalne mapy szlaków na stronie Parku.
- Urząd Miasta i Gminy Żmigród: lokalne informacje turystyczne i komunikaty o objazdach.
- Tablice przy szlakach: aktualne oznakowanie w terenie, które rozstrzyga przy rozbieżności z mapą w telefonie.
- Mapy turystyczne Doliny Baryczy w wersji papierowej, przydatne tam, gdzie słabo działa sieć komórkowa.
Czy można zwiedzać okoliczne kościoły rowerem?
Tak, kościoły parafii da się połączyć w „pętlę kościelną”: Żmigród, Bychowo, Borzęcin, Kliszkowice i powrót. Długość pętli zmierz na mapie, bo zależy od wybranych dróg. Weź wodę, światła, łatkę do dętki i zapięcie, bo przy kaplicach rzadko są stojaki.
Jak zaplanować dzień w Żmigrodzie?
Dzień w Żmigrodzie najlepiej zacząć w dzień roboczy od kościoła Trójcy Świętej po Mszy o 8:00. Potem idź na rynek, do parku i pod kościół św. Stanisława Kostki, a po południu pojedź rowerem do Bychowa. Godziny Mszy podaję według Archidiecezji Wrocławskiej, stan na październik 2026 r.
- Około 8:45: kościół Trójcy Świętej, portal, wieża, wnętrze.
- Około 10:00: rynek i kolumna Maryjna.
- Około 10:30: park i ślady rezydencji Hatzfeldtów.
- Około 12:00: kościół św. Stanisława Kostki i Dom Sióstr z zewnątrz.
- Po obiedzie: rower do Bychowa i kaplic w Borzęcinie oraz Kliszkowicach.
- Wieczorem: powrót przed Mszą o 18:30, jeśli chcesz w niej uczestniczyć.
Kiedy najlepiej odwiedzić Żmigród?
Najlepiej od maja do września, kiedy park i trasy rowerowe Doliny Baryczy są w najlepszym stanie. Odpust parafialny przypada w Uroczystość Najświętszej Trójcy, czyli w niedzielę po Zesłaniu Ducha Świętego. Tego dnia kościół jest pełny, więc zwiedzanie lepiej zaplanować na inny termin.
O której zwiedzać kościół, żeby nie trafić na Mszę?
Kościół najlepiej zwiedzać w dzień roboczy, między porannymi a wieczornymi Mszami. Według archidiecezji (październik 2026) wyglądają tak:
| Miejsce | Niedziela | Dzień roboczy |
|---|---|---|
| Żmigród, kościół Trójcy Świętej | 7:00, 9:00, 10:30, 12:00, 18:30 | 8:00, 18:30 |
| Borek, kaplica | 8:00 | brak w źródle |
| Borzęcin, kaplica | 9:30 | brak w źródle |
| Kliszkowice, kaplica | 12:50 | brak w źródle |
Strona archidiecezji podaje adres internetowy parafii, który obecnie nie prowadzi do strony parafialnej. Przed wyjazdem sprawdź godziny na stronie archidiecezji albo zadzwoń do kancelarii pod numer, który archidiecezja tam podaje.
Gdzie przenocować koło Żmigrodu?
Jeśli zostajesz na dwa dni, nocleg najlepiej wybrać w samej Dolinie Baryczy, blisko szlaków. Podpowiedzi zebrałem w artykule noclegi koło Żmigrodu.
Jak zwiedzać kościoły, gdy trwa Msza?
Gdy trwa Msza, nie zwiedzamy kościoła. Najwyżej zostajemy cicho z tyłu albo wracamy po nabożeństwie. Kodeks Prawa Kanonicznego (kan. 1210) mówi, że w miejscu świętym dopuszcza się to, co służy kultowi, pobożności i religii. Turysta jest tam gościem ludzi, którzy przyszli się modlić.
- Czas: wchodź przed Mszą albo po jej zakończeniu, nigdy w trakcie liturgii.
- Cisza: wycisz telefon i rozmawiaj szeptem także poza nabożeństwami.
- Strój: zakryte ramiona i spokojny ubiór, także w upał i przy wycieczce rowerowej.
- Prezbiterium: nie wchodź za balaski ani do zakrystii bez zgody.
- Osoby modlące się: omijaj je i nie fotografuj ich twarzy.
Czy można robić zdjęcia w kościele?
Tak, zwykle można, ale bez lampy błyskowej i nigdy podczas Mszy ani nabożeństwa. Fotografowanie zabytkowych płyt i ołtarzy z bliska bywa ograniczone. W razie wątpliwości zapytaj zakrystiana albo księdza po nabożeństwie.
Czy kościół jest otwarty poza Mszą?
To zależy od dnia, a stałych godzin otwarcia nie publikuje żadne aktualne źródło. Najpewniej trafisz na otwarte drzwi tuż przed Mszą i tuż po niej. W innych porach zadzwoń do kancelarii parafii.
Najczęściej zadawane pytania
Ile mieszkańców ma Żmigród?
Aktualną liczbę mieszkańców miasta i gminy Żmigród podaje GUS w Banku Danych Lokalnych. Dane są aktualizowane co roku, więc nie przepisuję ich tutaj. Historię i opis miasta znajdziesz w przewodniku po Żmigrodzie.
Kto jest burmistrzem Żmigrodu?
Aktualnego burmistrza wskazuje Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miasta i Gminy Żmigród. To najpewniejsze źródło, bo po wyborach skład władz się zmienia. Serwis opisuje kościoły i historię, nie sprawy samorządu.
Jakie zabytki Żmigrodu są w rejestrze?
W rejestrze zabytków jest kościół parafialny pw. Świętej Trójcy, z datami 1599 i 1723 - XVIII w. Wykaz zabytków miasta wymienia też kolumnę Maryjną. Pełną listę z opisami sprawdzisz w serwisie zabytek.pl Narodowego Instytutu Dziedzictwa.
Kiedy jest odpust parafialny w Żmigrodzie?
Odpust parafii Trójcy Świętej przypada w Uroczystość Najświętszej Trójcy, czyli w niedzielę po Zesłaniu Ducha Świętego. Z kalendarza liturgicznego wynika, że w 2027 r. będzie to 23 maja. Programu i godzin uroczystości nie znalazłem w żadnym aktualnym źródle, więc zapytaj o nie w kancelarii parafii.
Kto prowadzi parafię Trójcy Świętej w Żmigrodzie?
Parafię prowadzą księża misjonarze ze Zgromadzenia Misji św. Wincentego a Paulo (CM), obecni tu od 1945 r. Według archidiecezji proboszczem jest ks. Jerzy Tyrak CM, a wikariuszem ks. Robert Iskrzycki CM. Parafia należy do archidiecezji wrocławskiej i dekanatu Prusice.
Co zabrać na wycieczkę do Żmigrodu?
Zabierz wygodne buty na spacer po centrum i parku, a na rower mapę oficjalnych szlaków Doliny Baryczy, wodę i światła. Do kościołów przyda się strój odpowiedni do miejsca modlitwy. Telefon wycisz już przy wejściu.
Czym różni się Żmigród od Nowego Żmigrodu?
Żmigród leży w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w Dolinie Baryczy. Nowy Żmigród to inna miejscowość, na Podkarpaciu. Przy wyszukiwaniu tras, noclegów i godzin Mszy dopisuj „dolnośląskie” albo „Dolina Baryczy”, żeby nie trafić na drugi Żmigród.
Paweł Kubacki - mieszka w Trzebnicy i od lat odwiedza kościoły Doliny Baryczy i Wzgórz Trzebnickich, zbierając ich historie z ksiąg, starych rycin i rozmów z mieszkańcami.
Aktualizacja: październik 2026
Źródła i literatura
- Archidiecezja Wrocławska, Parafia Trójcy Świętej w Żmigrodzie (odczyt 27.10.2026): duszpasterze, kościoły i kaplice, godziny Mszy.
- Wikipedia, Kościół Trójcy Świętej w Żmigrodzie (2026): architektura, portal, organy Schlag & Söhne.
- Wikipedia, Parafia Trójcy Świętej w Żmigrodzie (2026): wieża i mury podpierające, wyposażenie, proboszczowie.
- Wikipedia, Kościół św. Stanisława Kostki w Żmigrodzie (2026): budowa 1854-1861, projekt Waesemanna, rekonsekracja w 1972 r.
- Wikipedia, Żmigród (2026): historia miasta, protokół trachenberski, wykaz zabytków.
- GCatholic, Kościół Trójcy Świętej w Żmigrodzie (2026): kościół jubileuszowy Roku Świętego 2025.
- Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl (2026): rejestr zabytków, hasło Żmigród.
- Park Krajobrazowy Dolina Baryczy, mapy szlaków rowerowych na oficjalnej stronie Parku (2026).
- GUS, Bank Danych Lokalnych: liczba mieszkańców gminy Żmigród.
- Dawna strona parafii Trójcy Świętej w Żmigrodzie, wersje archiwalne z lat 2019-2022 (Internet Archive).
- Kodeks Prawa Kanonicznego (1983), kan. 1210.
- Wikimedia Commons: zdjęcia autorstwa Sławomira Milejskiego, Fallanera i Pnapory oraz rycina F. B. Wernera „Kirch u. Bethaus in Trachenberg” (XVIII w., domena publiczna).
- Zdjęcie wyróżniające: Pnapora, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons, strona pliku.




